– Στο νέο βιβλίο σας «Καὶ ἐγενόμην ἐν πνεύματι» ξεκινάτε με την ανεικονική πρόσληψη του Θεού της Αποκαλύψεως. Τι είναι ο Θεός για τον Χρίστο Γούδη; Είναι αυτό που περιγράφει η Ορθοδοξία μέσα από τα ιερά βιβλία της, ένα βίωμα, μία αίσθηση ή κάτι άλλο;
Όλα και τίποτε, η καταφυγή στο Ακατανόητο, Άναρχο και Απροσδιόριστο ως ενσυνείδητη αγχολυτική πλατφόρμα του ακατανόητου της ύπαρξής μας, της κάθε ύπαρξης, γνωστής ή άγνωστης, ορατής ή αόρατης, παρελθοντικής, ωσεί παρούσας ή
μελλοντικής. Άλλως ειπείν: η μπάλα στην εξέδρα…
– Γιατί επιλέξατε τα συγκεκριμένα αποσπάσματα από τα τέσσερα Ευαγγέλια;
De gustibus et coloribus non disputandum. Περί ορέξεως και χρωμάτων ουδείς λόγος…
Το εξώφυλλο του βιβλίου «Καὶ ἐγενόμην ἐν πνεύματι».
– Αν έπρεπε να ξεχωρίσετε ένα από αυτά, ποιο θα ήταν και γιατί;
«ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς ἅλας, καὶ εἰρηνεύετε ἐν ἀλλήλοις», πνευματική εγρήγορση ενάντια στην φθορά και την πλήξη της καθημερινότητας και ανοχή στο μέτρο του δυνατού για την ειρηνική συνύπαρξή μας σε έναν κόσμο που δεν ξέουμε γιατί και πώς φτιάχτηκε, αν ποτέ φτιάχτηκε, πού πορεύεται και αν πορεύεται, ή αν απλά αποτυπώνει έναν υπερμεγέθη νοητικό αυνανισμό…
– Παρατήρησα ότι αναφέρετε συχνά αποσπάσματα που εκθειάζουν τη σιωπή. Πιστεύετε ότι σήμερα οι άνθρωποι μιλούν χωρίς να έχουν απαραίτητα κάτι να πουν ή ακόμα και ότι χρησιμοποιούν τον λόγο για να βλάψουν;
Worüber man nicht sprechen kann, darüber muß man schweigen: για ό,τι δεν μπορείτε να μιλήσετε, θα πρέπει να σωπαίνετε. Αν και η ρήση αυτή του Wittgenstein δεν είναι και τόσο πρωτότυπη, όσο η προπαγάνδα της νεωτερικής φιλοσοφίας θέλει να την παρουσιάσει. «Καιρός του λαλείν και καιρός του σιγάν», και πολλά άλλα συναφή της απέραντης Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας. Εν αρχή ην ο Λόγος: λάθος! Εν αρχή ην η Σιωπή! Και το τέλος, παρομοίως. The rest is silence, για να θυμηθούμε και την καταληκτική «επωδό» από τον Hamlet του Shakespeare… Αναφορικά τώρα με την εν κενώ ή την βλαπτική χρήση του λόγου, αυτό θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί με την με κεφαλαία γράμματα γραπτή προειδοποίηση την επικολλημένη επάνω σε τέτοιους τύπους, του στυλ: ΠΡΟΣΟΧΗ ΛΕΡΩΝΕΙ!
– Ταυτίζεστε με την άποψη του Αποστόλου Παύλου για την αγάπη;
Πρωτοδιάβασα την ποιητική μου απόδοση της Αγάπης του Παύλου (Α΄ προς Κορινθίους, κεφάλαιο 13), της οποίας το πρωτότυπο κείμενο γνωρίζω από στήθους και απαγγέλω δίκην ψυχολυτικής διαδικασίας συχνά-πυκνά, στον πολύ φίλο μου, αείμνηστο πλέον, Βαγγέλη Παπαθανασίου. Η άμεση αντίδρασή του ήταν «ωραία αλλά κενά λόγια του αέρα, και οι χριστιανοί αιματοκύλισαν και αυτοί τον κόσμο»». Ταυτίζομαι, ναι, με την άποψη του Παύλου, κρατώντας στο βάθος του μυαλού μου και το σχόλιο του Βαγγέλη, που κατ’ αναλογίαν αποτυπώνεται ευρύτερα και στο του T.S. Eliot «between the idea and the reality falls the shadow», ανάμεσα στην ιδέα και την πραγματικότητα πέφτει, παρεμβάλλεται, η σκιά…
Η Παναγία Ουμιλένιε, η αγαπημένη του Σεραφείμ του Σαρώφ.
– Από τους γέροντες της Ορθοδοξίας δείχνετε μια ιδιαίτερη συμπάθεια προς τον Άγιο Παΐσιο και τον Σεραφείμ του Σαρώφ. Γιατί τους ξεχωρίζετε και με ποιον τρόπο σας έχουν επηρεάσει;
Με τον Παΐσιο το θέμα είναι διαφορετικό. Ως κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης ήταν ασυρματιστής στην διλοχία κομάντος του Ελληνικού Στρατού που διοικούσε αδελφικός φίλος του πατέρα μου, λαμπρός καθόλα αξιωματικός, ο οποίος σκοτώθηκε στην
αδελφοκτόνο σύρραξη το 1948 (ο πατέρας μου, επίσης αξιωματικός, λόγω της ιδιαίτερης συναδελφικής σχέσης που είχε μαζί του, κλήθηκε να αναγνωρίσει τον νεκρό). Από όσα σοφά και θεόπνευστα είπε, κρατώ πάντα το: «όλος ο αγώνας μας γίνεται για να φύγει το «ρ» [ο άγριος να γίνει άγιος]».
Ο Σεραφείμ του Σαρώφ είναι η προσωποποίηση του μυστικισμού της ρωσικής ψυχής, ένα πρωθύστερο του Ντοστογιέφσκι της Ορθοδοξίας. Κρατώ για μένα προσωπικά, λόγω της επίσημης διδασκαλικής μου ιδιότητας, την προειδοποίησή του: Το να διδάσκεις τους άλλους είναι τόσο εύκολο όσο να πετάς πέτρες από την κορυφή του Καθεδρικού μας ναού, το να κάνεις όμως πράξη ό,τι διδάσκεις είναι σαν να μεταφέρεις τις πέτρες μόνος σου στην κορυφή του Καθεδρικού. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στο να διδάσκεις τους άλλους και να κάνεις κάτι μόνος σου. Και πάντα λέω σε όσους έχουν την καλοπροαίρετη τάση να με επαινούν αποκαλώντας με «δάσκαλε»: «Δεν υπάρχουν δάσκαλοι, μόνο μαθητές υπάρχουν, είμαστε όλοι μαθητές»…
– Προς το τέλος του βιβλίου αφιερώνετε ένα κεφάλαιο στην Ινδουιστική και Κινέζικη σοφία. Πώς συνδέεται η σκέψη της Ανατολής με της διδαχές της Ορθοδοξίας που αναφέρονται στα προηγούμενα κεφάλαια;
Μα η Ορθοδοξία ανήκει εκ γενετής στην σκέψη της Ανατολής…
– Πόσο έχει επηρεάσει η τριβή με τη σοφία της Ανατολής την κοσμοθέαση του Χρίστου Γούδη;
Η Παναγία της Γουαδελούπης
Η κοσμοθέαση του κάθε ανθρώπου πιστεύω ότι βρίσκεται εν πολλοίς κρυμμένη στο κυτταρικό του υπόστρωμα, στο DNA του, χωρίς να μου διαφεύγει ότι και αυτή η απάντηση θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως υποκείμενη και αυτή στην γενικότερη κβαντομηχανική «αρχή της απροσδιοριστίας»…
– Τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης ως κατακλείδα από αυτό το βιβλίο;
Την άχραντη άσπιλη αμόλυντη εικόνα της Μεγάλης Μητέρας, Συντρόφου, Αδελφής και Ερωμένης, της γενεσιουργού μήτρας του ανθρώπου που συλλαμβάνει με την ουρανόθεν ευωδία του κρίνου.
***
Το νέο βιβλίο του Χρίστου Γούδη «Καὶ ἐγενόμην ἐν πνεύματι» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Έκτωρ και μπορείτε να το βρείτε σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία καθώς επίσης και στο ηλεκτρονικό κατάστημα του Εκδοτικού Οίκου.