Category:

Μυθικές Ιστορίες

Ο Ναός της Αθηνάς και ο Καθεδρικός των Συρακουσών

by iopapami_admin

Στην καρδιά της Ορτυγίας, του ιστορικού κέντρου των Συρακουσών στη Σικελία, βρίσκεται ένα από τα πιο συναρπαστικά μνημεία της Μεσογείου: ο Καθεδρικός των Συρακουσών. Δεν πρόκειται απλώς για έναν εντυπωσιακό χριστιανικό ναό, αλλά για ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό χρονικό 2.500 ετών, όπου κάθε πέτρα αφηγείται και μια διαφορετική εποχή της ιστορίας της πόλης.

Ο σημερινός καθεδρικός δεν χτίστηκε εξαρχής ως εκκλησία. Στην πραγματικότητα, ο πυρήνας του είναι ο αρχαίος ελληνικός Ναός της Αθηνάς, ένας από τους σημαντικότερους δωρικούς ναούς της Μεγάλης Ελλάδας. Μέσα στους αιώνες μεταμορφώθηκε σε βυζαντινή βασιλική, αραβικό τέμενος, νορμανδικό καθεδρικό και τελικά στο μπαρόκ αριστούργημα που βλέπουμε σήμερα. Ας δούμε, λοιπόν, την εξέλιξη αυτού του εντυπωσιακού μνημείου μέσα στον χρόνο.

Στο εσωτερικό του ναού της Αθηνάς. Βλέπουμε τους δωρικούς κίονες και τις καμάρες που προστέθηκαν αργότερα.

Ο Ναός της Αθηνάς και η Χρυσή Εποχή των Συρακουσών

Η ιστορία του μνημείου ξεκινά γύρω στο 480 π.Χ., όταν οι Συρακούσες βρίσκονταν στο απόγειο της δύναμής τους. Μετά τη μεγάλη νίκη των Ελλήνων της Σικελίας εναντίον των Καρχηδονίων στη μάχη της Ιμέρας, ο τύραννος Γέλων αποφάσισε να ανεγείρει έναν μεγαλοπρεπή ναό αφιερωμένο στην Αθηνά, προστάτιδα της πόλης, προβάλλοντας έτσι τη δύναμη και τον πλούτο της πόλης.

Όπως οι Αθηναίοι αργότερα έχτισαν τον Παρθενώνα για να συμβολίσουν την ισχύ της Αθήνας, έτσι και οι Συρακούσιοι χρησιμοποίησαν τον ναό της Αθηνάς για να δηλώσουν ότι οι ελληνικές πόλεις της Σικελίας μπορούσαν να σταθούν ισάξιες με τις μητροπόλεις της Ελλάδας.

Για τους Έλληνες της Δύσης, ο ναός λειτουργούσε ως πολιτικό σύμβολο, ιερό της προστάτιδας θεάς της πόλης, μνημείο ελληνικής νίκης απέναντι στους Καρχηδονίους, καθώς επίσης και απόδειξη του πλούτου και της ακμής των Συρακουσών. Όπως πολλοί μεγάλοι ελληνικοί ναοί, δεν λειτουργούσε μόνο ως χώρος λατρείας. Στο εσωτερικό του φυλάσσονταν αναθήματα, λάφυρα πολέμου, πολύτιμα αντικείμενα και δημόσιοι θησαυροί.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αρχαίοι συγγραφείς μιλούσαν με θαυμασμό για το μέγεθος και τη λαμπρότητα του ναού. Ο Κικέρων, που επισκέφθηκε τις Συρακούσες τον 1ο αιώνα π.Χ., περιγράφει ακόμη το ιερό ως ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης.

Ο ναός οικοδομήθηκε σε δωρικό ρυθμό, σύμφωνα με τα πρότυπα της κλασικής ελληνικής αρχιτεκτονικής. Διέθετε έξι κίονες στις στενές πλευρές και δεκατέσσερις στις μακριές, ενώ οι τεράστιοι μονολιθικοί κίονες έφταναν σε ύψος σχεδόν εννέα μέτρων. Οι αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι στην κορυφή του ναού υπήρχε μια επίχρυση ασπίδα της Αθηνάς, η οποία αντανακλούσε το φως του ήλιου και λειτουργούσε ως σημείο προσανατολισμού για τα πλοία που πλησίαζαν το λιμάνι των Συρακουσών.

Αυτό που κάνει το μνημείο μοναδικό είναι ότι ο αρχαίος ναός δεν καταστράφηκε ποτέ ολοκληρωτικά. Οι δωρικοί κίονες και μεγάλο μέρος της αρχικής δομής διατηρούνται ακόμη και σήμερα μέσα στον καθεδρικό ναό, ορατοί τόσο στο εσωτερικό όσο και στα εξωτερικά τοιχώματα.

Η Μετατροπή σε Χριστιανική Εκκλησία

Με την εξάπλωση του χριστιανισμού και την επικράτηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στη Σικελία, ο αρχαίος ναός μετατράπηκε σε χριστιανική βασιλική, πιθανότατα τον 7ο αιώνα μ.Χ.

Η μετατροπή αυτή πραγματοποιήθηκε χωρίς να κατεδαφιστεί ο ελληνικός ναός. Αντίθετα, οι Βυζαντινοί αξιοποίησαν το υπάρχον οικοδόμημα με ποικίλους τρόπους. Τα κενά ανάμεσα στους δωρικούς κίονες χτίστηκαν ώστε να δημιουργηθούν τοίχοι, ανοίχθηκαν αψίδες στο εσωτερικό και ο αρχαίος σηκός μετατράπηκε σε κεντρικό κλίτος. Τέλος, προστέθηκε χριστιανική αψίδα και ιερό βήμα.

Έτσι, το ελληνικό ιερό απέκτησε νέα λειτουργία χωρίς να απωλέσει πλήρως την αρχική του αρχιτεκτονική ταυτότητα. καθεδρικός

Η Αραβική Κατάκτηση και η Μετατροπή σε Τζαμί

Το 878 μ.Χ. οι Άραβες κατέλαβαν τις Συρακούσες έπειτα από μακρά πολιορκία. Κατά τη διάρκεια της αραβικής κυριαρχίας, ο ναός μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος.

Αν και γνωρίζουμε ελάχιστες λεπτομέρειες για τις επεμβάσεις αυτής της περιόδου, θεωρείται βέβαιο ότι αφαιρέθηκαν χριστιανικές εικόνες και έγιναν οι απαραίτητες προσαρμογές για τη μουσουλμανική λατρεία. Η περίοδος αυτή διήρκεσε περίπου δύο αιώνες και άφησε το δικό της αποτύπωμα στην πολιτισμική ιστορία της πόλης.

Οι Νορμανδοί και ο Μεσαιωνικός Καθεδρικός

Το 1085 οι Νορμανδοί ανακατέλαβαν τις Συρακούσες και ο ναός καθαγιάστηκε ξανά ως χριστιανικός καθεδρικός. Κατά τη νορμανδική περίοδο προστέθηκαν νέα διακοσμητικά στοιχεία, μεσαιωνικές τοιχογραφίες, καμπαναριό και λατινικά λειτουργικά χαρακτηριστικά.

Στους αιώνες που ακολούθησαν, το κτήριο συνέχισε να εξελίσσεται, αποκτώντας γοτθικές και αναγεννησιακές επιρροές, χωρίς όμως να αλλοιωθεί ο αρχαίος ελληνικός πυρήνας.

Ο Σεισμός του 1693 και η Γέννηση της Μπαρόκ Πρόσοψης

Πίσω μου βρίσκεται η κεντρική είσοδος του ναού, η οποία παραμένει κλειστή. Για την είσοδο και την έξοδο των επισκεπτών χρησιμοποιούνται οι δύο μικρότερες είσοδοι δεξιά και αριστερά της.

Το σημαντικότερο γεγονός της νεότερης ιστορίας του ναού ήταν ο καταστροφικός σεισμός της Σικελίας το 1693, ο οποίος ισοπέδωσε μεγάλο μέρος της νοτιοανατολικής Σικελίας. Παρά τις σοβαρές ζημιές, ο αρχαίος ελληνικός σκελετός του ναού άντεξε χάρη στους τεράστιους δωρικούς κίονες που στήριζαν την κατασκευή επί αιώνες.

Η κατεστραμμένη πρόσοψη αντικαταστάθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα από μια νέα μπαρόκ σύνθεση, έργο του αρχιτέκτονα Andrea Palma. Η σημερινή πρόσοψη αποτελεί ένα αριστούργημα του σικελικού μπαρόκ, με επιβλητικές καμπύλες γραμμές, πλούσιο γλυπτό διάκοσμο, διώροφη σύνθεση, αγάλματα αγίων και περίτεχνες κολόνες.

Πίσω από αυτή την εντυπωσιακή μπαρόκ όψη, εξακολουθεί να κρύβεται ο αρχαίος ναός της Αθηνάς του 5ου αιώνα π.Χ.. Μπορούμε να τον αναγνωρίσουμε τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό του μεγαλοπρεπούς αυτού οικοδομήματος.

Ένα Μνημείο που Συμπυκνώνει 25 Αιώνες Ιστορίας

Ο Καθεδρικός των Συρακουσών θεωρείται σήμερα ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Μεσογείου, επειδή αποτυπώνει τη διαδοχή διαφορετικών πολιτισμών στον ίδιο ακριβώς χώρο.

Στο ίδιο οικοδόμημα συνυπάρχουν:

η αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική,
η βυζαντινή παράδοση,
η αραβική περίοδος,
η νορμανδική μεσαιωνική τέχνη,
και το σικελικό μπαρόκ του 18ου αιώνα.

duomo Ελάχιστα μνημεία στον κόσμο παρουσιάζουν τόσο καθαρά τη συνέχεια της ιστορίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο επισκέπτης που περνά το κατώφλι του καθεδρικού δεν βλέπει απλώς μια εκκλησία. Βλέπει έναν αρχαίο ελληνικό ναό που δεν έπαψε ποτέ να ζει, αλλά μεταμορφωνόταν συνεχώς ακολουθώντας την πορεία των πολιτισμών της Μεσογείου. Αξίζει να τον επισκεφθείτε, να τον θαυμάσετε και να αφήσετε το συναίσθημα να σας κατακλύσει καθώς δεν μπορείτε να πάρετε τα μάτια σας από τους μεγαλειώδεις δωρικούς κίονες και το αρχαίο ελληνικό στοιχείο μιλά στην καρδιά σας.

Ο θόλος El Romeral της Αντεκέρα

by iopapami_admin

Το ντολμέν de El Romeral, ή όπως έχει επικρατήσει, ο θόλος el Romeral, αποτελεί ένα από τα τρία μεγαλιθικά νεολιθικά μνημεία της Αντεκέρα, στην Ανδαλουσία. Είναι ενσωματωμένος με το φυσικό τοπίο, χάρη στον τεχνητό λόφο που δημιούργησαν για να τον σκεπάζει. Τα ντολμέν αποτελούνται από δύο ή περισσότερα κάθετα μενίρ που στηρίζουν μία ή περισσότερες επίπεδες λίθινες πλάκες. Συνήθως τα συναντάμε σε εισόδους και τοίχους νεκρικών θαλάμων να σχηματίζουν ένα ‘Π’. Τα ντολμέν της Αντεκέρα επί της ουσίας είναι ταφικά μνημεία και εγγράφηκαν στη λίστα Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2016.

Στο σημείο αυτό θα ανοίξω μία παρένθεση για τα κριτήρια που πληρούν τα συγκεκριμένα μνημεία, ώστε να συγκαταλέγονται σε αυτή τη λίστα. Υπάρχουν δέκα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία η UNESCO αξιολογεί τα υποψήφια προς ένταξη μνημεία. Ένα μνημείο πρέπει να ικανοποιεί τουλάχιστον ένα από αυτά τα δέκα. Αυτά είναι είτε φυσικά, είτε πολιτιστικά. Τα μεγαλιθικά ταφικά μνημεία της Αντεκέρα αποτελούν αριστουργήματα της ανθρώπινης δημιουργικής ιδιοφυΐας (1). Ο αριθμός, το μέγεθος, το βάρος και ο όγκος των μεγάλιθων που μεταφέρθηκαν και συναρμολογήθηκαν στη λεκάνη της Αντεκέρας, χρησιμοποιώντας πρωτόγονη τεχνολογία, καθώς και τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά των μνημείων που σχηματίζονται από αυτά τα τρία μεγαλιθικά μνημεία, καθιστούν τα ντολμέν της Αντεκέρα κάποια από τα σημαντικότερα έργα μηχανικής και αρχιτεκτονικής της Ευρωπαϊκής Προϊστορίας και ένα από τα σπουδαιότερα και πιο γνωστά παραδείγματα του ευρωπαϊκού μεγαλιθισμού. Κατά συνέπεια, τα ντολμέν της Menga και της Viera και ο θόλος του El Romeral αποτελούν αδιαμφισβήτητα κορυφαίο δείγμα της δημιουργικής μεγαλοφυΐας της ανθρωπότητας.

Ο διάδρομος που οδηγεί στην είσοδο του θόλου.

Επίσης, τα τρία αυτά ντολμέν φέρουν μία εξαιρετική μαρτυρία ενός πολιτισμού που έχει πλέον εξαφανιστεί (3). Ο χώρος των ντολμέν της Αντεκέρα προσφέρει εξαιρετική εικόνα των ταφικών και τελετουργικών πρακτικών μιας ιδιαίτερα οργανωμένης προϊστορικής κοινωνίας της Νεολιθικής και της Εποχής του Χαλκού στην Ιβηρική Χερσόνησο. Τα ντολμέν της Αντεκέρα αποτυπώνουν μια εξαιρετική σύλληψη του μεγαλιθικού τοπίου, αποτελώντας εκφραστές μιας πρωτότυπης σχέσης με τα φυσικά μνημεία με τα οποία είναι εγγενώς συνδεδεμένα.

Τέλος, αυτά τα ντολμέν αποτελούν εξαιρετικό παράδειγμα αρχιτεκτονικού συγκροτήματος και τοπίου που απεικονίζει σημαντικά στάδια της ανθρώπινης ιστορίας (4). Ουσιαστικά, απεικονίζουν μια σημαντική φάση της ανθρώπινης ιστορίας κατά την οποία ανεγέρθηκαν τα πρώτα μεγάλα τελετουργικά μνημεία στη Δυτική Ευρώπη. Οι τρεις διαφορετικοί τύποι μεγαλιθικής αρχιτεκτονικής που απαντώνται στο σύνολο αυτό, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν τις δύο μεγάλες ιβηρικές παραδόσεις (την αρχιτεκτονική με οριζόντια επιστέγαση στην περίπτωση των Menga και Viera και την ψευδοτρούλη στέγαση του El Romeral), καθώς και η μοναδική σχέση των ντολμέν με το περιβάλλον τοπίο της Αντεκέρας ενισχύουν την πρωτοτυπία των κατασκευών. Περισσότερα για τα άλλα δύο μεγαλιθικά νεολιθικά μνημεία της Αντεκέρα θα δούμε σε επόμενο άρθρο.

Πιο συγκεκριμένα, το El Romeral είναι ένα χαλκολιθικός μεγαλιθικός θολωτός τάφος, που ανοίγεται σε ένα μοναδικό καρστικό τοπίο. Στην είσοδό του υπάρχει ένας στενός διάδρομος, ο οποίος ύστερα από μερικά μέτρα μάς οδηγεί στον κεντρικό θάλαμο με τον τρούλο. Οι μεγάλιθοι που έχουν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή αυτού του ταφικού μνημείου είναι εντυπωσιακοί. Τα πλαϊνά του διαδρόμου είναι φτιαγμένα με μικρές πέτρες, αλλά στην οροφή παρατηρούμε τεράστιες ορθογώνιες πλάκες που σχηματίζουν ένα συνεχές ‘Π’, το πέρασμα που οδηγεί στον θόλο. Η είσοδος στον θόλο αποτελείται εξ’ ολοκλήρου από μεγάλιθους. Το εσωτερικό είναι χτισμένο κυκλικά με ορθογώνιες πέτρες, όπως αυτές του διαδρόμου, και ο τρούλος στην οροφή κλείνει με μία μεγαλιθική πλάκα. Ωστόσο, υπάρχει και μια δεύτερη, μικρότερη αίθουσα, κατασκευασμένη με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Θολωτή, με μεγαλιθική είσοδο. Ο χώρος είναι σαφώς μικρότερος και ο τρούλος είναι αναλόγως κοντύτερος από αυτόν της κεντρικής αίθουσας.

Αξίζει να κάνουμε μία σύντομη αναφορά σε αριθμούς, παρά το γεγονός ότι διαφορετικές πηγές δίνουν τιμές με αποκλίσεις. Ακόμα και η χρονολόγηση του μνημείου έχει ορισμένες αποκλίσεις, όπως άλλωστε συνηθίζεται σε τόσο αρχαίες κατασκευές. Ορισμένες πηγές το τοποθετούν γύρω στο 1800 π.Χ. (Πρώιμη Εποχή του Χαλκού), ενώ άλλες στην Χαλκολιθική – Τέλος Νεολιθικής, περίπου στο 3000 – 2200 π.Χ.. Πιο συγκεκριμένα, στο εντυπωσιακό αυτό οικοδόμημα, ο διάδρομος που οδηγεί στην κεντρική αίθουσα έχει μήκος περίπου 26 μέτρα. Το ύψος του είναι περίπου 1,90 – 2,00 μέτρα και το πλάτος γύρω στο 1,50. Στο τέλος του διαδρόμου βρίσκεται η είσοδος στον μεγάλο θόλο, η οποία έχει σχήμα «Π» φτιαγμένο με μεγαλιθικές πλάκες και το άνοιγμά της είναι μικρότερο από του διαδρόμου, αναγκάζοντας τον επισκέπτη να σκύψει για να εισέλθει. H διάμετρος της βάσης του θόλου είναι περίπου 5,2 μέτρα και το ύψος περίπου 4. Η τεχνική που χρησιμοποίησαν με κάθε σειρά λίθων να ανεβαίνει προς την οροφή σε ομόκεντρους κύκλους, επιτρέπει την κατασκευή ενός κλειστού χώρου χωρίς καμάρες. Την οροφή επιστεγάζει μία μεγαλιθική πλάκα η οποία σε αυτήν την τεχνική λειτουργεί και ως θεμέλιος λίθος, κατανέμοντας ομοιόμορφα το βάρος σε όλους τους τοίχους και δίνοντας μεγάλη συνοχή σε ολόκληρο το οικοδόμημα. Απέναντι από την κύρια είσοδο βρίσκεται μία δίοδος που οδηγεί σε έναν μικρότερο θόλο. Η είσοδος των επισκεπτών σε αυτόν τον χώρο απαγορεύεται, αλλά έχει τοποθετηθεί στο εσωτερικό του ένας καθρέπτης που μας επιτρέπει να δούμε την κατασκευή. Ο μικρός θάλαμος ακολουθεί το ίδιο μοτίβο με τον μεγάλο, μόνο που η διάμετρος της βάσης είναι περίπου 2,34 μέτρα και το μέγιστο ύψος φτάνει στα 2,40 μ.

Το εσωτερικό της μικρής αίθουσας. Από τον καθρέπτη που έχει τοποθετηθεί πάνω στον βωμό μπορούμε να δούμε τη δομή του θόλου.

Τι στοιχεία έχουμε για τον προσανατολισμό του El Romeral;

Το πέρασμα που οδηγεί στις δύο αίθουσες είναι ευθυγραμμισμένο προς το Camorro de las Siete Mesas, το υψηλότερο σημείο της οροσειράς El Torcal, το οποίο οι αρχαιολόγοι καταδεικνύουν ως μία σημαντική τοποθεσία της Νεολιθικής Εποχής, καθώς εκεί βρισκόταν η πηγή του ποταμού La Vila και η τοποθεσία του προγονικού σπηλαίου El Toro. Επίσης, κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, ο ήλιος λάμπει κάτω από το πέρασμα και εισέρχεται μέχρι τον δεύτερο θάλαμο το μεσημέρι (όχι την αυγή, όπως συνηθιζόταν σε άλλους προϊστορικούς πολιτισμούς). Συνεπώς, δεν υπάρχει ξεκάθαρος προσανατολισμός με τις θέσεις του ήλιου, αλλά πιστεύεται ότι ο ήλιος ήταν κάτι σημαντικό γι’ αυτούς, ακριβώς επειδή φρόντισαν να τον «εντάξουν» στο ταφικό μνημείο την περίοδο του χρόνου που τον βλέπουμε λιγότερο. Για την ακρίβεια, το El Romeral αποτελεί ένα από τα ελάχιστα παραδείγματα προσανατολισμού προς το δυτικό μισό του ουρανού σε ολόκληρη την Ιβηρική Χερσόνησο. Πρόκειται για το μεταγενέστερο από τα μνημεία που αναφέραμε, ωστόσο δείχνει να ακολουθεί την παλαιότερη παράδοση της σήμανσης σημαντικών χαρακτηριστικών του τοπίου και του ήλιου. Μπορούμε να το κατανοήσουμε καλύτερα αυτό γνωρίζοντας ότι χτίστηκε στη νοητή γραμμή που εκτείνεται μεταξύ του παλαιότερου τύμβου Dolmen De Menga και του λόφου Sleeping Giant, πίσω από τον οποίο ανέτειλε ο ήλιος στα μέσα του καλοκαιριού.

Το πάνω μέρος του θόλους El Romeral. Η κορυφή επιστεγάζεται από μία μεγαλιθική πλάκα.

Γιατί κατασκευάστηκε ο θόλος El Romeral;

Στην αρχή αναφερθήκαμε στα μεγαλιθικά μνημεία της Αντεκέρα ως ταφικά μνημεία. Το El Romeral πρωτοτυπεί γιατί διαθέτει έναν δεύτερο θάλαμο, μικρότερο από τον πρώτο, ο οποίος μάλιστα στο εσωτερικό του έχει μια μεγάλη επίπεδη πλάκα που παραπέμπει σε βωμό. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιούνταν για την απόθεση κτερισμάτων, ενώ άλλοι, ότι αποτελούσε έναν ακόμη χώρο ταφής, όπως ο πρώτος.

Μετά την παρατήρηση ότι οι ακτίνες του χειμωνιάτικου ήλιου φτάνουν μέχρι τον μικρό θάλαμο, διατυπώθηκε η θεωρία ότι ίσως σε αυτόν τον χώρο να πραγματοποιούσαν κάποια τελετουργικά τα οποία σχετίζονταν με τις ταφές. Μία ακόμη εκδοχή θέλει την πλάκα αυτή ως έναν βωμό προσφορών, είτε προς τους νεκρούς είτε προς κάποια θεότητα του άλλου κόσμου. Είναι γεγονός πως σε αυτή την αίθουσα βρέθηκαν ανθρώπινα και ζωικά οστά, κεραμικά θραύσματα και θραύσματα τσεκουριών. Τα ελάχιστα ευρήματα αιτιολογούνται από τις λεηλασίες που έχουν υποστεί οι τάφοι.

Μυθικές Ιστορίες

Μαρτυρίες και γεγονότα από την Κατοχή

by iopapami_admin

Όσοι βίωσαν την Κατοχή και τον Εμφύλιο, σιγά σιγά φεύγουν από τη ζωή παίρνοντας μαζί τους ένα κομμάτι της ιστορίας μας. Μαύρες σελίδας της ιστορίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κλείνουμε τα μάτια σε αυτές. Έτσι λοιπόν, σήμερα θα σας μεταφέρω αυτούσια τα γεγονότα που κατέγραψε ο Μιχαήλ Αλεγιζάκης σε ένα τετράδιο για να αφήσει γραπτή παράδοση στα παιδιά και τα εγγόνια του, ώστε να μην ξεχαστούν τα γεγονότα που βίωσε τους δύσκολους αυτούς καιρούς. Είναι μεγάλη μου τιμή που μου εμπιστεύτηκε το τετράδιο με τις μαρτυρίες αυτών των συμβάντων ο εγγονός του με σκοπό τη δημοσίευσή τους, τη διάθεση των πληροφοριών στις επόμενες γενιές. Θα ξεκινήσω συστήνοντας αυτόν τον δυνατό άνθρωπο, που επιβίωσε από όλα αυτά και τα μοιράστηκε μαζί μας.

Ο Μιχαήλ Αλεγιζάκης (1926 – 2007) μεγάλωσε στην Κοκκινιά και αργότερα παντρεύτηκε την Καλιρρόη με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά. Ήταν ένας άνθρωπος δραστήριος, ο οποίος πάντα προστάτευε όσους χρειάζονταν βοήθεια. Απευθύνονταν σε όλους με σεβασμό, ασχέτως ηλικίας ή κοινωνικής θέσης. Ενδεικτικό των ανωτέρω είναι ότι με τη σύζυγό του η σχέση ήταν πάντα τεταμένη, με πολλούς καυγάδες, αλλά ο Μιχαήλ δεν μιλούσε ποτέ γι’ αυτό και πάντα την υπερασπιζόταν. Του άρεσε να προσφέρει χαρά στους γύρω του και δεν έβλαπτε ποτέ κανέναν με τις πράξεις ή τα λόγια του. Έπινε το κρασάκι του με μέτρο, χωρίς υπερβολές και ανησυχούσε τρομερά για το πού έχει φτάσει αυτός ο κόσμος.

Ο θάνατός του προήλθε από φυσικά αίτια. Μέχρι και την προτελευταία μέρα της ζωής του περπατούσε από την Κοκκινιά μέχρι τον Πειραιά για να δει τα παιδιά και τα εγγόνια του. Οι δικοί του άνθρωποι τον θυμούνται πάντα με αγάπη και νοσταλγούν την παρέα και τις συζητήσεις τους. Συνήθιζε να τους μιλάει για τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, για τα εγκλήματα των Γερμανών και τις προδοσίες των Ελλήνων. Λίγες εβδομάδες πριν από τον θάνατό του αποφάσισε να καταγράψει κάποια από αυτά τα περιστατικά και να τα παραδώσει στα παιδιά και τα εγγόνια του, ώστε να μην ξεχαστούν ποτέ οι μνήμες και τα γεγονότα. Έτσι, ξεκίνησε να καταγράφει σε ένα τετράδιο τις μαρτυρίες του και χρησιμοποίησε γκαρμπόν για να δημιουργήσει αντίτυπα για όλα τα μέλη της οικογένειας. Στις σελίδες που ακολουθούν θα βρείτε γεγονότα όχι μόνο από την Κατοχή αλλά και από τα Δεκεμβριανά του 1944.

Θέλω να ευχαριστήσω για μία ακόμη φορά τον εγγονό του που μου εμπιστεύτηκε αυτό το τετράδιο. Με σεβασμό σας παραθέτω τις σελίδες του με την περιγραφή των γεγονότων εκείνου του καιρού.

μαρτυρίες

Μαρτυρίες Κατοχή

Κατοχή μαρτυρίες

Μυθικές Ιστορίες Εξ-ερευνήσεις

Η κρύπτη όπου διέμεινε η Αγία Οικογένεια στο Παλιό Κάιρο

by iopapami_admin

Μετά τη διαταγή του Ηρώδη για τη σφαγή των νηπίων η Αγία Οικογένεια κατέφυγε στην Αίγυπτο, για να σωθεί το θείο βρέφος. Στη διαδρομή που ακολούθησαν μέχρι να φτάσουν στον σπηλαιώδη ναό όπου και διέμειναν για τρεις μήνες, οι Αιγύπτιοι έχουν στήσει ναούς και μνημεία προς τιμήν της Παναγίας. Το ταξίδι της Αγίας Οικογένειας φαίνεται στην ακόλουθη φωτογραφία.

Τα βήματα της Παναγίας, του Ιωσήφ και του μικρού Χριστού στην Αίγυπτο.

Φτάνοντας εδώ η Παναγία, ο Ιωσήφ και το θείο βρέφος, παρέμειναν κρυμμένοι για 3 μήνες σε έναν σπηλαιώδη χώρο που αργότερα μετατράπηκε σε ναό, ενώ κατά τους Αποστολικούς χρόνους χτίστηκε πάνω από αυτόν η μεγάλη εκκλησία των μαρτύρων Σέργιου και Βάκχου. Το σημείο αυτό επιλέχθηκε λόγω της φυσικής προστασίας που προσέφερε, μέσα στα κοιλώματα των βράχων και της ύπαρξης νερού. Το νερό αυτό ρέει ακόμα και σήμερα κάτω από την εκκλησία και μπορούν οι επισκέπτες να ανασύρουν το αγίασμα από το πηγάδι και να πιούν.

Παίρνοντας το αγίασμα από το πηγάδι στο εσωτερικό του ναού.

Η εκκλησία του Αγίου Σέργιου και Βάκχου

Αυτή η εκκλησία καλείται επίσης Εκκλησία του Αγίου Σέργιου και Βάκχου ή εκκλησία του Abu Serga. Οι Άγιοι Σέργιος και Βάκχος μαρτύρησαν επί αυτοκράτορα Μαξιμίνου. Ο Μαξιμίνος ανάγκασε όλους τους στρατιώτες του να αποκηρύξουν τον χριστιανισμό και να προσφέρουν δώρα και θυσίες σε αγάλματα θεών της παλιάς θρησκείας. Όσοι αρνήθηκαν διώχθηκαν και υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια. Δύο από αυτούς ήταν και ο Σέργιος και ο Βάκχος, πρώην στρατιώτες της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Οι Αιγύπτιοι γνωρίζουν την ιστορία των δύο αυτών μαρτύρων αλλά λόγω της δυσκολίας να προφέρουν τα ονόματά τους, αναφέρονται σε αυτήν την εκκλησία ως σπηλαιώδη ναό ή εκκλησία του Abu Serga.

Το τέμπλο του ιερού, φτιαγμένο με ξύλο και ελεφαντόδοντο.

Αυτή η εκκλησία είναι μία από τις παλαιότερες, σημαντικότερες και ιερότερες εκκλησίες της Αιγύπτου. Βρίσκεται στο Παλιό Κάιρο και πιο συγκεκριμένα στο Χριστιανικό Κάιρο, διαχωρίζοντάς το από το Ισλαμικό Κάιρο που βρίσκεται πολύ κοντά και διαμορφώθηκε μετέπειτα.

Στο εσωτερικό της εκκλησίας του Αγίου Σέργιου και Βάκχου.

Χτισμένη τον 4ο αιώνα, η εκκλησία αυτή αποκαλείται και Μικρή Αγιά Σοφιά όχι μόνο για τις ομοιότητες που παρουσιάζει στην αρχιτεκτονική αλλά και για την πνευματική σπουδαιότητά της για την Αίγυπτο. Επίσης, έχουν βρεθεί πλάκες στο εσωτερικό του ναού με τα ονόματα του Ιουστινιανού και της Θεοδώρας, συνδέοντας τους αυτοκράτορες με κάποιες εργασίες σε αυτόν τον ιερό χώρο. Στο εσωτερικό διακρίνουμε στοιχεία Βυζαντινής και Ρωμαϊκής τέχνης.

Στο βίντεο που ακολουθεί θα δούμε λεπτομέρειες από το τέμπλο και το ιερό.

Η κρύπτη όπου διέμεινε η Αγία Οικογένεια

Κατεβαίνοντας στην κρύπτη όπου διέμεινε η Αγία Οικογένεια βλέπουμε στα αριστερά μια εσοχή στον τοίχο. Στο σημείο αυτό πιστεύεται ότι κοιμόταν το θείο βρέφος. Σε αυτό το μέρος παρέμειναν για περισσότερο χρονικό διάστημα κατά την παραμονή τους στην Αίγυπτο, σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη στάση πραγματοποίησαν. Φεύγοντας από εδώ, συνέχισαν το ταξίδι τους προς τον Νότο. Στο βίντεο που ακολουθεί θα δείτε πώς ήταν ακριβώς αυτός ο χώρος.

Η κρύπτη της Αγίας Οικογένειας μετατράπηκε σύντομα σε ναό που μοιάζει αρχιτεκτονικά με βασιλική. Ωστόσο, οι Αιγύπτιοι καλούν αυτή τη διαρρύθμιση “σπιτική βασιλική” και είναι ο πρώτος τύπος χριστιανικών εκκλησιών που κατασκευάστηκε στην Αίγυπτο.

Ανεβαίνοντας τα σκαλιά στο επόμενο επίπεδο, βρισκόμαστε στον χώρο με το πηγάδι και διάφορες απεικονίσεις της Παναγίας. Το εκπληκτικό είναι ότι κάθε εικόνα μας δείχνει την Παναγία με διαφορετικό χρώμα δέρματος, από πολύ λευκό μέχρι πολύ σκούρο. Αυτό συμβολίζει τον πανανθρώπινο χαρακτήρα της αγίας αυτής μορφής, ότι δεν υπάρχουν διακρίσεις φυλετικές ή οποιουδήποτε άλλου είδους. Η Παναγία βρίσκεται στο πλευρό όλων των ανθρώπων.

Σας αφήνω με μία γενική εικόνα από το εσωτερικό του ναού και αν θέλετε να δείτε περισσότερα άρθρα από τις εξερευνήσεις μου στην Αίγυπτο, μεταβείτε ΕΔΩ.

Εξ-ερευνήσεις Μυθικές Ιστορίες

Ο Φαβιέρος και το πρώτο τακτικό σώμα στρατού στην Ελλάδα

by iopapami_admin

Ο φιλέλληνας Κάρολος Νικόλαος Φαβιέρος (1782 – 1855)

Ο Φαβιέρος και το πρώτο τακτικό σώμα στρατού στην Ελλάδα

Ο Φαβιέρος ήταν Γάλλος φιλέλληνας που συνεισέφερε στην ελληνική επανάσταση και μάλιστα, δημιούργησε το πρώτο τακτικό σώμα στρατού στην Ελλάδα! Αξίζει να μάθουμε λίγα περισσότερα πράγματα για τη ζωή και το έργο του και να εξερευνήσουμε το κάστρο του, το οποίο βρίσκεται κοντά στα Μέθανα.

Ποιος ήταν ο Φαβιέρος;

Ο Charles Nicolas Fabvier (εξελ.: Κάρολος Νικόλαος Φαβιέρος) (1782 -1855) ήταν Γάλλος στρατιωτικός, πολιτικός και διπλωμάτης. Γεννληθηκε στην πόλη Ποντ-α-Μουσόν της βορειοανατολικής Γαλλίας και αργότερα φοίτησε στην Πολυτεχνική Σχολή του Παρισιού. Κατετάγη στον γαλλικό στρατό το 1804 και έκτοτε ξεκίνησαν οι σημαντικότερες περιπέτειές του. Για να υπερασπιστεί τα γαλλικά συμφέροντα έφτασε μέχρι την Κωνσταντινούπολη και την Περσία. Όταν επέστρεψε στην πατρίδα του για τους Ναπολεόντιους πολέμους, ο Ναπολέων τον προήγαγε σε συνταγματάρχη. Επί προσθέτως, τον τίμησε για τη συνεισφορά του με τον τίτλο του βαρόνου.

Η γαλανόλευκη κυματίζει στο κάστρο του Φαβιέρου.

Στην επαναστατημένη έφθασε το 1823 με το ψευδώνυμο Μπορέλ, έχοντας αποστρατευτεί από τον γαλλικό στρατό ήδη από το 1818. Στόχος της άφιξής του ήταν να δημιουργήσει μια γεωργική και βιομηχανική αποικία, στην οποία θα εγκαθίσταντο εξόριστοι Γάλλοι και Ιταλοί βοναπαρτιστές. Στην αρχή, η ελληνική κυβέρνηση του παραχώρησε γη έναντι αμοιβής, ωστόσο, η δυσμενής εξέλιξη της επανάστασης δεν επέτρεψε την υλοποίηση του σχεδίου του οδηγώντας στη φυγή του από τη χώρα.

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1825 και ανέλαβε τη διοίκηση και την εκπαίδευση του τακτικού ελληνικού στρατού. Έλαβε μέρος ως επικεφαλής σε πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως στην πολιορκία της Ακρόπολης και στην απελευθέρωση της Χίου. Για την αποτυχία στη Χίο του αποδόθηκαν ευθύνες, παρά τις προηγούμενες πετυχημένες ενέργειές του. Αξίζει να αναφέρουμε ότι το 1826 ο Φαβιέρος έκανε την πρώτη προσπάθεια ίδρυσης Ταχυδρομείου στον Πόρο, η οποία όμως δεν ευοδώθηκε.

Μέρος της οχύρωσης του κάστρου του Φαβιέρου στα Μέθανα.

Λίγο αφότου ο Ιωάννης Καποδίστριας ανέλαβε κυβερνήτης του ελληνικού κράτους, ήρθε σε ρήξη με τον Φαβιέρο, ο οποίος τελικά εγκατέλειψε οριστικά την Ελλάδα. Συνέχισε τον στρατιωτικό βίο επιστρέφοντας στην πατρίδα του, προσφέροντας τις υπηρεσίες του. Σε αναγνώριση της προσφοράς του στην Ελλάδα, η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας τον ανακήρυξε επίτιμο Έλληνα πολίτη. Αργότερα, ο βασιλιάς Όθωνας του απένειμε τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Σωτήρος. Ο Φαβιέρος απεβίωσε στις 15 Σεπτεμβρίου του 1855 και ως ένδειξη τιμής, κηρύχτηκε τριήμερο πένθος στον ελληνικό στρατό.

Το κάστρο του Φαβιέρου στα Μέθανα

Πηγαίνοντας προς τα Μέθανα θα συναντήσετε ένα χωριό με το όνομα Τακτικούπολη. Η Τακτικούπολη Τροιζηνίας πήρε την ονομασία της από το γεγονός ότι εκεί γύρω οργανώθηκε το πρώτο τακτικό σώμα του ελληνικού στρατού. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό έργο του Φαβιέρου, ο οποίος όπως είδαμε, είχε ήδη μεγάλη εμπειρία σε στρατιωτικές επιχειρήσεις όταν ήρθε στην Ελλάδα.

Το κάστρο αυτό θα σας τραβήξει την προσοχή από μακριά, καθώς σε ορισμένα σημεία τα τείχη του στέκονται σε ύψος 20 μέτρων! Υπάρχει επαρκής σήμανση για να ανεβείτε το μονοπάτι στο λόφο και να φτάσετε στο κάστρο από όπου θα απολαύσετε την εκπληκτική θέα.

Μία άποψη της θέας από το κάστρο.

Το κάστρο αυτό χτίστηκε υπό την καθοδήγηση του Φαβιέρου το 1826. Το σημείο που επιλέχθηκε αποτελεί μία καθαρά στρατηγική περιοχή καθώς εποπτεύει όλο τον κόλπο. Μάλιστα, τον 5ο αιώνα π.Χ. ο Αθηναίος στρατηγός Νικίας είχε κατασκευάσει οχυρό στο ίδιο σημείο, κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Η συνολική έκταση του κάστρου είναι περίπου 235 τ.μ..

Στη βορειοδυτική πλευρά του κάστρου υπάρχει ένα πλάτωμα, το οποίο πιθανολογείται ότι αποτελούσε μέρος της αρχαίας οχύρωσης. Ίσως μάλιστα εκεί να είχε στρατοπεδεύσει ο στρατός του Φαβιέρου, καθώς η οχύρωση προσέφερε κάποια ασφάλεια. Η νοτιοανατολική πλευρά του πλαισιώνεται από δύο κυλινδρικούς πύργους.

Αξίζει να επισκεφθείτε τη χερσόνησο των Μεθάνων, να περπατήσετε μέχρι το ηφαίστειο και ασφαλώς, να επισκεφθείτε το κάστρο του Φαβιέρου!

Εξ-ερευνήσεις Μυθικές Ιστορίες

Σακκάρα: στην Πυραμίδα του Unis με το βιβλίο των νεκρών

by iopapami_admin

Η νεκρόπολη της Σακκάρα είναι από τις πιο εντυπωσιακές νεκροπόλεις της Αιγύπτου. Είναι ιδιαίτερα γνωστή λόγω της πρώτης πυραμίδας της Αιγύπτου που χτίστηκε εκεί, της βαθμιδωτής πυραμίδας του Ζοζέρ. Σήμερα όμως, θα σας ξεναγήσω σε μία λιγότερο γνωστή αλλά ίσως ακόμα πιο εντυπωσιακή πυραμίδα, σε αυτήν του Unis, ή αλλιώς, Ουνάς. Το εκπληκτικό εδώ είναι ότι τα ιερογλυφικά στο εσωτερικό έχουν βρεθεί σε πάρα πολύ καλή κατάσταση, ενώ σε πολλά σημεία μπορούμε να δούμε καθαρά και το αρχικό χρώμα με το οποίο τα είχαν βάψει.

Απεικονίσεις στον νεκρικό θάλαμο, πίσω από τη σαρκοφάγο του βασιλιά, η οποία ήταν κατασκευασμένη από βασάλτη. Παρατηρούμε ότι σε κάποια σημεία τα χρώματα παραμένουν ζωντανά!

Ποιος ήταν ο Unis;

Ο Unis (Ουνάς) ήταν ο τελευταίος βασιλιάς της 5ης δυναστείας (2.435 – 2306 π.Χ.) της Αρχαίας Αιγύπτου και ο πρώτος φαραώ που χάραξε ιερογλυφικά μέσα σε πυραμίδα της Σακκάρα, τα οποία σχετίζονταν με τη θρησκεία και τη μαγεία. Υπολογίζεται ότι βασίλευσε για 30-33 χρόνια. Είχε δύο συζύγους, τη βασίλισσα Nebet και τη βασίλισσα Khenut. Και οι δύο βασίλισσες θάφτηκαν σε μασταμπά έξω από το συγκρότημα του Unis, γεγονός ασυνήθιστο καθώς συνήθως οι βασίλισσες θάβονταν σε μικρότερες πυραμίδες, κοντά στον βασιλιά.

Παρά το γεγονός ότι η πυραμίδα του Ουνάς είναι η μικρότερη πυραμίδα βασιλιά στο Παλαιό Βασίλειο, είναι η πρώτη που περιέχει εγχάρακτες απεικονίσεις και ολόκληρα κείμενα. Στους εσωτερικούς τείχους διακρίνονται 128 ξόρκια, τα οποία όλα μαζί συντάσσουν το Κείμενο των Πυραμίδων. Κατά το Νέο Βασίλειο αυτό το κείμενο μετονομάστηκε σε Βιβλίο των Νεκρών, όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Τα ανάγλυφα και τα κείμενα στον ταφικό θάλαμο και στα άλλα δωμάτια είχαν σκοπό να βοηθήσουν τον αποθανόντα Φαραώ στη μετά θάνατον ζωή. Τα κείμενα διασώζουν πολλές αρχαϊκές λειτουργίες και αποτελούν πολύτιμη επιτομή των πρώιμων αιγυπτιακών δοξασιών.

Ιερογλυφικά στον νεκρικό θάλαμο του Unis.

Σε κάποιες απεικονίσεις στα τοιχώματα βλέπουμε τη μεταφορά τεράστιων όγκων γρανίτη από το Ασουάν για τον ναό του βασιλιά. Ο γρανίτης είναι ένα από τα πιο σκληρά, ανθεκτικά υλικά και χρησιμοποιούνταν κατά κόρον από τους βασιλιάδες για το χτίσιμο πυραμίδων και ναών. Βλέπουμε επίσης, την πρώτη σκηνή μάχης σε αιγυπτιακό ανάγλυφο καθώς και σκηνές πλοίων που μεταφέρουν ξένους λαούς. Αυτό πιθανότατα καταδεικνύει το εμπόριο που είχε αναπτυχθεί με τη Συρία κατά τη βασιλεία του Unis. Μία ακόμα σκηνή που μπορούμε να διακρίνουμε ξεκάθαρα, απεικονίζει έναν λιμό. Ίσως πρόκειται για κάποιον λιμό που σημειώθηκε στα χρόνια του βασιλιά ή σύμφωνα με ορισμένες απόψεις, δείχνει τη βοήθεια που προσέφερε ο βασιλιάς σε όσους λιμοκτονούσαν ή στις πεινασμένες φυλές της ερήμου.

Εισερχόμαστε στην Πυραμίδα του Unis

Ο ξεναγός μάς πήγε μέχρι την είσοδο της πυραμίδας, λέγοντας ότι οι ξεναγοί δεν επιτρέπεται να μπαίνουν στο εσωτερικό. Έτσι, μάς παρέδωσε σε έναν “φύλακα” ο οποίος μάς ξενάγησε στο εσωτερικό με το απαραίτητο φιλοδώρημα, φυσικά. Αυτό να το έχετε στα υπόψιν αν ταξιδέψετε στην Αίγυπτο. Πρέπει να έχετε πάνω σας μετρητά και να είστε έτοιμοι να δώσετε ένα μικρό φιλοδώρημα σε όποιον σας εξυπηρετήσει, ακόμα κι αν έχετε ήδη πληρώσει ένα ακριβό εισιτήριο! Θα κλείσω την παρένθεση και θα συνεχίσω με την είσοδό μας στο εσωτερικό του πανέμορφου αυτού χώρου.

Ξόρκια που βοηθούν τον Φαραώ στη μετά θάνατον ζωή και προστατεύουν την ψυχή του από τους κινδύνους που συναντάει.

Εισερχόμαστε από ένα πολύ μικρό άνοιγμα και πρέπει να διανύσουμε αρκετά μέτρα σκυφτοί μέχρι να φτάσουμε στον πρώτο θάλαμο. Αυτή ήταν μία γενική πρακτική στις πυραμίδες. Οι είσοδοι ήταν πάντα πολύ μικρές, ώστε να αποτρέπουν τους τυμβωρύχους και να δυσκολεύουν την έξοδο οποιουδήποτε δεν έπρεπε να βρίσκεται εκεί. Ένας ακόμη λόγος για να μπει κάποιος σκυφτός στον νεκρικό θάλαμο της πυραμίδας, ήταν η ταπεινότητα και ο σεβασμός προς τον νεκρό.

Εξωτερικά, η πυραμίδα είναι κατεστραμμένη αλλά το εσωτερικό της είναι άκρως εντυπωσιακό! Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που το εσωτερικό βρίσκεται σε τόσο καλή κατάσταση. Η πυραμίδα εξωτερικά φαινόταν σαν ένα μισοθαμμένο ερείπιο και πιθανότατα θεωρήθηκε ότι δεν ανήκε σε κάποιο σημαντικό πρόσωπο για να αξίζει τον κόπο να την ξεθάψουν και να τη συλήσουν. Σύμφωνα με τα κείμενα των θαλάμων, αυτή η πυραμίδα ονομάστηκε αρχικά: “Όμορφα που είναι τα μέρη του Ούνας”.

Οι τοίχοι του νεκρικού θαλάμου είναι φτιαγμένοι από αλάβαστρο και πάνω σ’ αυτό έχουν χαραχτεί τα ξόρκια. Το αλάβαστρο είναι κατάλευκο και διάφανο για κάποια εκατοστά πάχους. Έτσι μπορεί κανείς να δει ένα πραγματικά εκπληκτικό θέαμα όταν το φως ενός φακού περνά πάνω από τα ιερογλυφικά. Δείτε το βίντεο που ακολουθεί μέχρι το τέλος και θα καταλάβετε τι εννοώ!

Εξ-ερευνήσεις Μυθικές Ιστορίες

Σακκάρα: Η Πυραμίδα του Ζοζέρ (Djoser)

by iopapami_admin

Όταν ακούμε για τη νεκρόπολη της Σακκάρα, η σκέψη μας δεν μπορεί να μην πάει στην αρχαιότερη πυραμίδα της Αιγύπτου, σε αυτή του Ζοζέρ (Djoser). Αν βρεθείτε στη Σακκάρα, θα μαγευτείτε πραγματικά βλέποντας τόσες πολλές πυραμίδες σε τόσα διαφορετικά μεγέθη. Ορισμένες από αυτές είναι επισκέψιμες ενώ οι περισσότερες, όχι. Δυστυχώς, το εσωτερικό της πυραμίδας του Ζοζέρ δεν είναι επισκέψιμο λόγω κινδύνου κατάρρευσης της κατασκευής. Πραγματοποιούνται συνεχώς εργασίες συντήρησης αλλά πιθανότατα δεν θα ανοίξει για το κοινό ούτε στο μέλλον.

Παρά το γεγονός ότι απογοητεύτηκα λιγάκι που δεν επιτρεπόταν να μπούμε στην πυραμίδα, αποζημιώθηκα από το εσωτερικό άλλων πυραμίδων της νεκρόπολης, οι οποίες όχι μόνο ήταν επισκέψιμες, αλλά ήταν γεμάτες με ιερογλυφικά, παραστάσεις, ακόμα και ψεύτικες εισόδους οι οποίες είχαν ως στόχο να ξεγελούν τους επίδοξους τυμβωρύχους. Όλα αυτά όμως, θα τα δούμε μαζί σε επόμενο άρθρο. Ας επιστρέψουμε στη βαθμιδωτή πυραμίδα του Ζοζέρ, η οποία στο εσωτερικό της δεν έχει καθόλου διακοσμητικά στοιχεία, ούτε ιερογλυφικά. Περιέχει τους ταφικούς θαλάμους της βασιλικής οικογένειας αλλά και μόνο να αναλογιστεί κανείς το μέγεθος αυτής της κατασκευής εκείνη την εποχή, αισθάνεται δέος.

Συνηθιζόταν δίπλα από τις πυραμίδες των βασιλιάδων να χτίζουν ναούς, όπου πραγματοποιούνταν οι απαραίτητες τελετουργίες. Στις φωτογραφίες που ακολουθούν μπορούμε να πάρουμε μία εικόνα από τον αρχαίο ναό, σύμφωνα με τα ερείπια που σώζονται μέχρι σήμερα.

Για να πάμε από την είσοδο του αρχαιολογικού χώρου πιο κοντά το σύμπλεγμα των Πυραμίδων, περνάμε από αυτόν τον διάδρομο, οποίος αποτελούσε μέρος του αρχαίου ναού.

Λεπτομέρειες από τους επιβλητικούς κίονες που στήριζαν την οροφή του ναού.

Πώς και γιατί χτίστηκε η Πυραμίδα του Ζοζέρ

Ο Ζοζέρ ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Τρίτης Δυναστείας της Αιγύπτου. Η κατασκευή της πυραμίδας του χρονολογείται λοιπόν γύρω στο 2.700 π.Χ.. Ίσως αναρωτιέστε κι εσείς γιατί αποφάσισαν να χτίσουν πυραμίδες έτσι ξαφνικά. Η αλήθεια είναι ότι όλο αυτό δεν συνέβη εν μία νυκτί. Αρχικά, πρέπει να θυμόμαστε ότι για τους αρχαίους Αιγυπτίους η διατήρηση του σώματος μετά τον θάνατο ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μεταθανάτια ζωή. Πίστευαν ότι το σώμα πρέπει να διατηρείται ώστε η ψυχή να βρίσκει τον δρόμο της προς αυτό και να μη χαθεί. Ξεκίνησαν λοιπόν να θάβουν τους νεκρούς τους στην έρημο, όπου το περιβάλλον ήταν ιδιαίτερα ξηρό και ευνοούσε τη συντήρηση του νεκρού σώματος. Παρατήρησαν όμως ότι άγρια ζώα ξέθαβαν από την άμμο τους νεκρούς και αποφάσισαν να κάνουν κάτι γι’ αυτό. Έτσι, από απλούς επιδέσμους με τους οποίους τύλιγαν τον νεκρό πριν την ταφή, αποφάσισαν να φτιάξουν τις πρώτες ξύλινες σαρκοφάγους. Με τα χρόνια όμως, το ξύλο σάπιζε και έρχονταν αντιμέτωποι με την ίδια κατάσταση. Κάπως έτσι αποφάσισαν ότι πρέπει να χτίσουν κάτι στέρεο που θα προστάτευε τους νεκρούς τους.

Η αρχή έγινε με τον βασιλιά Ζοζέρ, για τον οποίο αρχικά χτίστηκε ένας μασταμπάς με μήκος πλευρών 63 μέτρα και ύψος περίπου 8,5. Στη συνέχεια έγινε μία προσθήκη τριών μέτρων σε κάθε πλευρά και άλλη μία προσθήκη εννέα μέτρων στην ανατολική πλευρά, συνδέοντας το κτίσμα με έντεκα στελέχη, τα οποία ανήκουν στην οικογένεια του Ζοζέρ. Αργότερα, ο μασταμπάς μεγεθύνθηκε με την προσθήκη τεσσάρων ακόμα μασταμπάδων, τοποθετημένων ο ένας επάνω στον άλλον. Έτσι έφτασε στη μορφή που βλέπουμε σήμερα, με 6 μασταμπάδες και ύψος 60 μέτρων. Η βάση της βαθμιδωτής πυραμίδας είναι 121 Χ 109 μέτρα.

Η έξοδος του διαδρόμου οδηγούσε κάπου εδώ, ενώ στα δεξιά μας βρίσκεται η Πυραμίδα του Ζοζέρ. Μπορείτε να διακρίνετε τις κόμπρες που έχουν τοποθετήσει στην κορυφή, οι οποίες θεωρούνταν ιερά ζώα.

Ο νεκρικός θάλαμος βρίσκεται κάτω από το κεντρικό στελεχος της πυραμίδας, σε βάθος 28 μέτρων. Υπάρχουν πολλά επίπεδα κάτω από την πυραμίδα, με βάθος που φτάνει τα 40 μέτρα. Εκεί βρέθηκαν πάνω από 30.000 βάζα φτιαγμένα από γρανίτη, αλάβαστρο και σχιστόλιθο. Στο βάθος της Πυραμίδας βρίσκονται επιγραφές του Βασιλιά Ζοζέρ για τη γιορτή του Heb-Sed, καθώς και μοναδικά πράσινα και μπλε κεραμεικά πλακάκια. Το μπλε θεωρούνταν το κατεξοχήν βασιλικό χρώμα.

Το έργο αυτό το επιμελήθηκε ο σπουδαίος αρχιτέκτονας Imhotep, ο οποίος κατείχε τίτλους όπως ο Σύμβουλος του Βασιλιάτης Κάτω Αιγύπου, “ο Πρώτος μετά τον Βασιλιά” της Άνω Αιγύπτου, Διοικητής του Μαγάλου Παλατιού, Κληρονομικός Πρίγικπας και Μεγάλος Οραμοτιστής της Ηλιούπολης, ένας τίτλος που συνδέεται με τη λατρεία του Ήλιου και την αστρονομία. Ο Imhotep θεοποιήθηκε στην Αρχαία Αίγυπτο και έγινε προστάτης των γραμάτων.

Η εντυπωσιακή Πυραμίδα του Ζοζέρ.

Ύστερα από αυτό το άλμα της αρχιτεκτονικής, οι βασιλιάδες ξεκίνησαν την κατασκευή των Πυραμίδων για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Πολλοί αξιωματούχοι επίσης έχτιζαν πυραμίδες. Ασφαλώς, το μέγεθος και η ομορφιά της κατασκευής αντικατόπτριζαν την οικονομική δύναμη και την κοινωνική θέση του ιδιοκτήτη. Η Αίγυπτος διαθέτει 138 πυραμίδες, αλλά δεν αποκλείεται να βρεθούν κάποτε κι άλλες, ύστερα από ανασκαφές στην έρημο. Άλλωστε πολλές βρέθηκαν καλυμμένες με άμμο.

Οι περισσότερες πυραμίδες έχουν υποστεί σοβαρές καταστροφές στο πέρασμα των χιλιετηρίδων και μεγάλο μέρος τους βρίσκεται κάτω από την άμμο, όπως αυτή.

Αν θέλετε να συνεχίσουμε την περιήγηση στη νεκρόπολη της Σακκάρα, ελάτε μαζί μου στην πυραμίδα του Unis, την πρώτη πυραμίδα στην οποία χαράχτηκαν ιερογλυφικά με ξόρκια και σκηνές από τη ζωή των Αιγυπτίων!

Μυθικές Ιστορίες Εξ-ερευνήσεις

Το μαντείο και το ιερό του Πτώου Απόλλωνος

by iopapami_admin

Ο νομός Βοιωτίας αποτελεί αγαπημένο προορισμό για τις εξερευνήσεις μου, καθώς κάθε φορά θα βρω και κάτι που δεν έχω ξαναδεί! Πολλοί αρχαιολογικοί χώροι, ακροπόλεις, ξεχασμένοι ναοί και μνημεία περιμένουν να τα επισκεφθούμε και να τα γνωρίσουμε. Έτσι, λοιπόν, ο σημερινός μας προορισμός είναι το μαντείο και το ιερό του Πτώου Απόλλωνος, στο Πτώον όρος.

Το Πτώον όρος βρίσκεται βόρεια των λιμών Υλίκη και Παραλίμνη, στη Βοιωτία. Κατά τον Παυσανία, η ονομασία προέρχεται από τον ήρωα Πτώο, γιο του βασιλιά του Ορχομενού Αθάμαντα και της Θεμιστούς. Μία εκδοχή της παράδοσης υποστηρίζει ότι αρχικά εκεί λατρευόταν ο ήρωας Πτώος, του οποίου η λατρεία παραμερίστηκε από τον Απόλλωνα. Οι κάτοικοι, μη λησμονώντας τον ήρωά τους, έδωσαν το προσωνύμιο Πτώος στον θεό Απόλλωνα.

Μόλις τη δείτε στα αριστερά σας, θα καταλάβετε ότι φτάσατε!

Για την επωνυμία του βοιωτικού όρους και την προσωνυμία του θεού (Πτώος Απόλλων) υπάρχουν κι άλλες εκδοχές. Σύμφωνα με έναν μύθο, ο Απόλλων απέκτησε με τη Ζευξίππη δύο γιους, τον Πτώο και τον Ακραιφέα. Ο πρώτος έδωσε το όνομά του στο όρος και ο δεύτερος στην πόλη του Ακραιφνίου, με την ομώνυμη ακρόπολη. Κατ’ άλλη εκδοχή, η Λητώ έφτασε σ’ αυτό το βουνό για να γεννήσει. Ξαφνικά, της παρουσιάστηκε ένας αγριόχοιρος και φοβήθηκε, δηλαδή, επτοήθη. Συνέχισε την αναζήτησή της στα βόρεια παράλια της λίμνης Κωπαϊδας και έφτασε στην Τεγύρα, όπου τελικά γέννησε τον επονομαζόμενο Τεγυραίο Απόλλωνα.

Το ιερό του Πτώου Απόλλωνος

Ο Παυσανίας στα Βοιωτικά αναφέρεται στο ιερό του θεού:

ἐντεῦθεν ἐς Ἀκραίφνιόν ἐστιν ὁδὸς τὰ πλείω πεδιάς. εἶναι δὲ ἐξ ἀρχῆς τε μοῖραν τῆς Θηβαί̈δος τὴν πόλιν φασὶ καὶ ὕστερον διαπεσόντας Θηβαίων ἐς αὐτὴν ἄνδρας εὕρισκον, ἡνίκα Ἀλέξανδρος ἐποίει τὰς Θήβας ἀναστάτους: ὑπὸ δὲ ἀσθενείας καὶ γήρως οὐδὲ ἐς τὴν Ἀττικὴν ἀποσωθῆναι δυνηθέντες ἐνταῦθα ᾤκησαν. κεῖται μὲν τὸ πόλισμα ἐν ὄρει τῷ Πτώῳ, θέας δὲ ἄξια ἐνταῦθα Διονύσου ναός ἐστι καὶ ἄγαλμα. προελθόντι δὲ ἀπὸ τῆς πόλεως ἐν δεξιᾷ πέντε καὶ δέκα σταδίους τοῦ Ἀπόλλωνός ἐστι τοῦ Πτώου τὸ ἱερόν.

Παυσανίας, Βοιωτικά (23.5)

Οι αρχαιολόγοι πιθανολογούν ότι κατά την αρχαϊκή εποχή, ο ναός αυτός ήταν ξύλινος, με επένδυση από πηλό στις εκτεθειμένες στα καιρικά φαινόμενα πλευρές, δηλαδή στη βόρεια, τη νότια και τη δυτική. Στα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. οι τοίχοι του κτίστηκαν με πωρόλιθο, όπως και το δάπεδο. Ήταν δωρικού ρυθμού και περιβάλλονταν από κιονοστοιχίες σε όλες τις πλευρές. Ο ναός είχε γλυπτικό διάκοσμο στη ζωφόρο και τα αετώματα, ενώ διέθετε χρώμα στα γείσα και υδρορροή. Για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι τα πώρινα θεμέλια και μικρό τμήμα από την εσωτερική πώρινη πλακόστρωση του ναού έφεραν στο φως οι ανασκαφές από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή.

Σχετικά με τις διαστάσεις του ναού, οι απόψεις διίστανται. Ο ακαδημαϊκός Αναστάσιος Ορλάνδο εκτιμά τις διαστάσεις 24,72 Χ 11,65 μέτρα. Από την άλλη πλευρά, ο ιστορικός και αρχαιολόγος Maurice Holleaux υποστηρίζει πως ήταν 23,33 Χ 11,80 μέτρα. Μικρή η απόκλιση, θα μπει κανείς, ωστόσο οφείλω να αναφέρω αυτή τη διαφωνία για να είμαστε ακριβείς.

Το ιερό του Πτώου Απόλλωνος είχε πανελλήνια αίγλη, καθώς αφιέρωναν σ’ αυτόν αγάλματα ακόμη και Αθηναίοι πολιτικοί άνδρες. Ωστόσο, σημειώθηκε μία διακοπή της λειτουργίας του για 25 χρόνια περίπου, από το 335 έως το 310 π.Χ. και αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι Μακεδόνες μαζί με τη Θήβα κατέστρεψαν και τον ναό του Απόλλωνα. Ο ναός ανακαινίστηκε από τον Κάσσανδρο, όταν ξανάκτισε τις κατεστραμμένες Θήβες. Οι κούροι, οι τρίποδες και οι επιγραφές από λευκό και γαλάζιο μάρμαρο που βρήκαν οι Γάλλοι αρχαιολόγοι, εκτίθενται στα μουσεία των Θηβών και των Αθηνών.

Τμήμα κρήνης που βρίσκεται στην είσοδο του ναού.

Ο χώρος του ιερού ήταν ανεπτυγμένος σε τρία επίπεδα. Στα ανατολικά του υπήρχε ναός της Αθηνάς Προναίας, διαστάσεων 4,30 Χ 6,70 μέτρων, ως αντίγραφο υπό κλίματα εκείνου της Προναίας των Δελφών. Το ιερό και το μαντείο του Πτώου Απόλλωνος προστατευόταν με απόφαση της Δελφικής Αμφικτιονίας, όπως ακριβώς και το Δελφικό.

Το μαντείο του Πτώου Απόλλωνος

Μαζί με το ιερό του θεού, λειτουργούσε και μαντείο, το οποίο κατά την τοπική παράδοση, θεμελίωσε ο ίδιος ο θεός Απόλλων. Ήταν φημισμένο ως “αψευδές”, καθώς ποτέ δεν είχε δώσει λανθασμένο χρησμό, και ως “πολύφωνον”, επειδή χρησμοδοτούσε ακόμα και στη γλώσσα των βαρβάρων.

Μας παραδίδει ο Παυσανίας, συνεχίζοντας από τον στίχο που αναφέραμε πιο πάνω:

εἶναι δὲ Ἀθάμαντος καὶ Θεμιστοῦς παῖδα τὸν Πτῶον, ἀφ’ οὗ τῷ τε Ἀπόλλωνι ἐπίκλησις καὶ τῷ ὄρει τὸ ὄνομα ἐγένετο, Ἄσιος ἐν τοῖς ἔπεσιν εἴρηκε. πρὸ δὲ τῆς Ἀλεξάνδρου καὶ Μακεδόνων ἐπιστρατείας καὶ ὀλέθρου τοῦ Θηβαίων μαντεῖον ἦν αὐτόθι ἀψευδές: καί ποτε ἄνδρα Εὐρωπέα–ὄνομα δέ οἱ εἶναι Μῦν–, τοῦτον ἀποσταλέντα ὑπὸ Μαρδονίου τὸν Μῦν ἐπερέσθαι τε φωνῇ τῇ σφετέρᾳ καί οἱ χρῆσαι τὸν θεόν, οὐχ ἑλληνίσαντα οὐδὲ αὐτόν, διαλέκτῳ τῇ Καρικῇ.

Παυσανίας, Βοιωτικά (23.6)

Μέρος της δεξαμενής που βρίσκεται πίσω από το ιερό του θεού. Η δεξαμενή ήταν χωρισμένη εσωτερικά σε 7 διαμερίσματα, τα οποία μπορείτε να δείτε καλύτερα στο βίντεο που ακολουθεί στο τέλος.

Το μαντείο διέθετε μία ιερή πηγή, ένα “μαντικό σπήλαιο” και συνδεόταν επίσης με τον ναό του θεού. Το σπήλαιο ήταν μία θολωτή κατασκευή, βάθους 5-6 μέτρων, ώστε να μην γίνεται ορατή η προφητική τελετουργία. Ουσιαστικά, το σπήλαιο αναπλήρωνε το άδυτο που δεν διέθετε ο ναός. Ο προφήτης και ο μάντης “εμαντεύονταν” μέσα στο προφητικό σπήλαιο πίνοντας, με απόκρυφη μυσταγωγική τελετουργία, νερό από το μαντικό νερό της πηγής που αναφέραμε.

Η διαδικασία της χρησμοδοσίας ακολουθούσε το τυπικό και των άλλων μαντείων. Όσοι επιθυμούσαν να λάβουν χρησμό ή ακόμα και συμβουλή από το θεό, έπρεπε να καθαρθούν σωματικά και ψυχικά. Τα χρησμοδοτικά λόγια τα ερμήνευαν οι ιερείς και παρέδιδαν το χρησμό σε πινακίδα.

Ένα από τα ελάχιστα τμήματα που έχουν σωθεί από την τοιχοποιία του ναού.

Το μαντείο λειτουργούσε και κατά τη ρωμαϊκή εποχή. Ωστόσο, με την ολοκληρωτική υποδούλωση της Ελλάδας στους Ρωμαίους, αρχίζει να κάμπτεται η λειτουργία των μαντείων. Το μαντείο του Πτώου Απόλλωνος σίγησε τον 2ο μ.Χ. αιώνα και μαζί μ’ αυτό διακόπηκαν και τα Πτώια, οι αγώνες που τελούνταν εκεί κάθε πέντε χρόνια.

Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να δείτε τα ερείπια του ναού σήμερα. Θα διακρίνετε από ψηλά 7 διαμερίσματα. Πρόκειται για τα χωρίσματα της δεξαμενής νερού, τα οποία επικοινωνούσαν μεταξύ τους, εσωτερικά ήταν επιχρισμένα με ειδικό κονίαμα και η εξωτερική ισοδομική τους τοιχοδομία ήταν καλή. Συνεχίζοντας προς την κατωφέρεια, βρίσκονταν τα λουτρά.

Μυθικές Ιστορίες

Το Αρχαίο θέατρο Χαιρώνειας και οι τοπικές λατρείες

by iopapami_admin

Οι περισσότεροι κάνουμε δύο συνειρμούς όταν ακούμε για τη Χαιρώνεια: ο λέων της Χαιρώνειας και η ομώνυμη μάχη του 338 π.Χ.. Ωστόσο, πέρα από το μνημείο και το Μουσείο που αξίζει να επισκεφθεί κανείς περνώντας από εκεί, υπάρχει κάτι ακόμα! Το αρχαίο θέατρο Χαιρώνειας βρίσκεται μέσα στον οικισμό, λαξευμένο στο λόφο και δύσκολα μπορεί κανείς να το διακρίνει από μακριά.

Λίγα λόγια για την ιστορία της Χαιρώνειας

Η πόλη οφείλει το όνομά της στον μυθικό οικιστή Χαίρωνα, γιο του Απόλλωνα και της Θηρούς. Ο Παυσανίας (IX 40, 5-6) θεωρεί ότι η Χαιρώνεια δεν αναφέρεται από τον Όμηρο διότι ο ποιητής χρησιμοποίησε το αρχαιότερο όνομά της, Άρνη. Η κατοίκηση στην περιοχή ανάγεται στους νεολιθικούς χρόνους, καθώς τα βραχώδη υψώματα και η εύφορη πεδιάδα που διέσχιζε ο βοιωτικός Κηφισός εξασφάλιζαν προστασία, άφθονη τροφή, κυνήγι και απρόσκοπτη ύδρευση.

Από την μυκηναϊκή περίοδο έως και τον 4ο αι. π.Χ. η πόλη εξαρτάται από τον γειτονικό Ορχομενό, εκτός από σύντομα διαστήματα ανεξαρτησίας ή κατάληψης από τους Αθηναίους (447 π.Χ.) και τους Φωκείς (351-346 π.Χ.). Ιδιαίτερη άνθιση γνώρισε στη ρωμαϊκή περίοδο. Εκείνη την εποχή φημιζόταν για την παραγωγή αρωματικών ελαίων (μύρων) από κρίνους, τριαντάφυλλα, ίριδες και νάρκισσους. Η επιλογή αυτών των φυτών ασφαλώς και δεν ήταν τυχαία. Τα συγκεκριμένα άνθη θεωρούνταν ότι είχαν θεραπευτικές ιδιότητες ενώ συντελούσαν και στη συντήρηση των ξύλινων αγαλμάτων.

Η βαθμιαία παρακμή της πόλης ξεκίνησε κατά την ύστερη αρχαιότητα. Το 551 μ.Χ. ισοπεδώθηκε από ισχυρό σεισμό και μερικούς αιώνες αργότερα, κατά τη Φραγκοκρατία και την Τουρκοκρατία, ήταν πλέον μία ασήμαντη πολίχνη.

Άποψη του θεάτρου από τη νότια πλευρά του.

Φτάνοντας στο αρχαίο θέατρο Χαιρώνειας

Στον κεντρικό δρόμο υπάρχει ταμπέλα που οδηγεί στο αρχαίο θέατρο. Δεν θα δυσκολευτείτε καθόλου να το βρείτε. Μόλις φτάσετε, θα δείτε ένα ενημερωτικό περίπτερο του Δήμου το οποίο όταν πήγα εγώ ήταν κλειστό, οπότε δεν έχω να σας πω περισσότερα για το τι είδους πληροφορίες θα βρείτε εκεί. Διανύοντας λίγα μέτρα ακόμα, θα προσπεράσετε τον ελαιώνα και θα θαυμάσετε το θέατρο!

Λαξευμένο στον φυσικό βράχο του Πετραχού, θα δείτε ένα μεγάλο τμήμα του κοίλου του θεάτρου σε καλή κατάσταση. Στην πιο απλή μορφή του, το θέατρο λειτουργούσε τουλάχιστον από τα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ.. Αρχικά, είχαν σκαλίσει στο βράχο 8 με 10 ευθύγραμμες σειρές εδώλια, μήκους περίπου 37 μέτρων. Αυτά τα καθίσματα μπορούσαν να φιλοξενήσουν περίπου 500 θεατές. Ο χώρος αυτός δεν χρησιμοποιήθηκε μόνο ως θέατρο αλλά και ως σημείο συνάθροισης των πολιτών.

Στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., το κοίλο αρχίζει να παίρνει άλλη μορφή. Η λάξευση των εδωλίων γίνεται πιο βαθιά στον βράχο και τα καθίσματα πλέον γίνονται ημικυκλικά. Για την ακρίβεια, ακολουθούν ένα ημιωοειδές σχήμα και όχι ημικύκλιο όπως τα περισσότερα από τα γνωστά αρχαία θέατρα.

Επιγραφή στο Μουσείο της Χαιρώνειας αποκαλύπτει ότι ένα ζεύγος ιδιωτών χρηματοδότησε την κατασκευή προσκηνίου, δηλαδή του ημιυπαίθριου τμήματος μπροστά στην σκηνή. Το γεγονός ότι δεν έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα ίχνη οικοδομήματος που να αποδίδονται στη σκηνή, μας οδηγεί στην υπόθεση ότι τα μέρη αυτά ήταν κινητά και πιθανότατα ξύλινα.

Οι Ρωμαίοι άφησαν το αποτύπωμά τους στο θέατρο, και έτσι η μορφή που αντικρύζουμε εμείς σήμερα αποδίδεται σ’ αυτούς (1ος π.Χ.-1ος μ.Χ.). Εκείνη την περίοδο πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες για την επέκταση του θεάτρου. Η χωρητικότητα τριπλασιάστηκε και το κοίλο πήρε την τελική, ημικυκλική του μορφή με διάμετρο που έφτανε περίπου τα 63 μέτρα. Το κοίλο επιχωματώθηκε και στηρίχτηκε στα πλαϊνά με αναλημματικούς τοίχους από χυτή τοιχοποιΐα. Πιθανολογείται ότι τότε κατασκευάστηκε μία μόνιμη σκηνή, κατά τα ρωμαϊκά πρότυπα.

αρχαίο θέατρο Χαιρώνειας

Η λατρεία στην αρχαία Χαιρώνεια

Το αρχαίο θέατρο Χαιρώνειας αποτελούσε και τόπο λατρείας του θεού Διονύσου. Ωστόσο, ο Διόνυσος δεν ήταν ο μόνος θεός που λατρευόταν σε αυτήν την περιοχή. Οι μαρτυρούμενες -κυρίως επιγραφικά- λατρείες της πόλης περιλαμβάνουν τον Απόλλωνα Δαφνηφόρο, την Άρτεμη Ειλειθυία, τον Ηρακλή, τον Ασκληπιό, το Σάραπι και άλλες αιγυπτιακές θεότητες.

Εκτός πόλης μαρτυρείται ιερό αφιερωμένο στον Απόλλωνα Θούριο και άγαλμα του Δία στην κορυφή του απόκρημνου υψώματος Πετραχός. Μια από τις ιδιαίτερες λατρείες της Χαιρώνειας αφορούσε το λεγόμενο σκήπτρο του Δία ή του Αγαμέμνονα, έργο θεότευκτο, η κατασκευή του οποίου αποδιδόταν στον Ήφαιστο.

Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να δείτε το αρχαίο θέατρο από ψηλά, με λήψη από drone.

Μυθικές Ιστορίες Εξ-ερευνήσεις

Το Μυκηναϊκό νεκροταφείο στην Ελάτεια

by iopapami_admin

Το Μυκηναϊκό νεκροταφείο στην Ελάτεια Βοιωτίας ερευνήθηκε ύστερα από επιδρομές αρχαιοκάπηλων! Βρίσκεται βορειοανατολικά της σύγχρονης Ελάτειας, δυτικά της ακρόπολης και του άστεως των ιστορικών χρόνων. Στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο στη θέση Αλωνάκι, θα βρείτε και τον ναό της Κραναίας Αθηνάς.

Το νεκροταφείο αυτό, σύμφωνα με τα ευρήματα, λειτούργησε από τη Μυκηναϊκή έως και την ύστερη Πρωτογεωμετρική περίοδο 14ος – 9ος π.Χ. αιώνα). Η χρήση του χώρου άλλαξε στο β’ μισό του 4ου αιώνα, όταν αξιοποιήθηκε ως λατομείο. Από τον 2ο αιώνα π.Χ. επαναλειτουργεί ως νεκροταφείο ενώ παράλληλα χτίζονται και κάποιοι εργαστηριακοί χώροι.

Λάκκοι μέσα σε θαλαμωτό τύμβο.

Ποικιλία τύπων τάφων στο Μυκηναϊκό νεκροταφείο Ελάτειας

Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως 94 τάφους. Από αυτούς, οι 85 χρονολογούνται στη Μυκηναϊκή περίοδο και έχουν προσανατολισμό βορρά – νότο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ποικιλία των μορφών των τάφων. Στην Ελάτεια διακρίνουμε 4 τύπους τάφων: συνήθεις θαλαμωτοί, θαλαμωτοί πολύ μικρότερων διαστάσεων, λάκκοι και ορύγματα χωρίς δρόμο.

Όρυγμα που οδηγεί σε θαλαμωτό τάφο.

Οι συνήθεις θαλαμωτοί τάφοι έχουν τη μακρότερη και διαρκέστερη χρήση. Κύρια χαρακτηριστικά τους είναι οι σχετικά μακριοί δρόμοι, η αρχιτεκτονικά διαμορφωμένη πρόσοψη, οι κόγχες στα τοιχώματα των δρόμων καθώς και πολλοί λάκκοι στα δάπεδα των θαλάμων. Οι πρωτογενείς και δευτερογενείς ταφές αποδεικνύουν την εντατική χρήση τους.

Οι τάφοι των άλλων τύπων είναι ολιγάριθμοι και χρονολογούνται στην υπομηνυκαϊκή – πρωτογεωμετρική περίοδο. Από τον τρόπο ταφής των νεκρών μπορούμε να εξάγουμε στοιχεία του πολιτισμού της εκάστοτε εποχής. Έτσι, οι τάφοι αυτοί και το έθιμο της καύσης των νεκρών, πιθανότατα φανερώνουν την εισαγωγή νέων στοιχείων στην Ελάτεια στη συγκεκριμένη περίοδο.

Κτερίσματα στους τάφους της Ελάτειας

Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι νεκροί ήταν κτερισμένοι με πήλινα τροχήλατα σκεύη, σε απλές γραμμές, χωρίς ιδιαίτερη διακόσμηση. Κατά τις ύστερες φάσεις λειτουργίας του νεκροταφείου εμφανίζονται τα χονδροειδή χειροποίητα. Όπως και σε άλλες περιοχές κατά την αρχαιότητα, τα κτερίσματα ήταν συνήθως αγαπημένα αντικείμενα του νεκρού, σκεύη που ίσως θα χρειαζόταν μαζί του στην άλλη ζωή ή άλλα αντικείμενα που δήλωναν την οικονομική και κοινωνική θέση του.

Πιο συγκεκριμένα, στους Μυκηναϊκούς τάφους της Ελάτειας, οι άνδρες συνοδεύονται στην τελευταία τους κατοικία από όπλα, όπως δόρατα, κοντά ξίφη και σε μία περίπτωση περικεφαλαία από δόντια κάπρου αλλά και λίθινα εργαλεία, όπως σμίλες και ακόνια. Ο ταφικός στολισμός των γυναικείων τάφων περιλαμβάνει κοσμήματα από χρυσό, ασήμι, χαλκό, ημιπολύτιμες πέτρες, κεχριμπάρι, στεατίτη και υαλόμαζα.

Όλα αυτά τα ευρήματα μας δίνουν μία εικόνα για τη δομή και τη ζωή της κοινωνίας εκείνα τα χρόνια. Η πληθώρα των νεκροταφείων της περιοχής οδηγεί τους αρχαιολόγους στην υπόθεση ότι πιθανότατα η περιοχή αποτελούσε μία διοικητική ενότητα της οποίας κέντρο αποτελούσε ο οικισμός με αυτό το νεκροταφείο.

Η μελέτη των κτερισμάτων, των ταφικών εθίμων και του ανθρωπολογικού υλικού, είναι πηγές πληροφοριών που καταδεικνύουν πληθυσμιακή έκρηξη, πλούτο ευρημάτων, ντόπια εργαστήρια κεραμικής, στεατίτη και ίσως και υαλόμαζας. Επίσης, είναι εμφανές ότι υπήρχαν επαφές και επιρροές από άλλες περιοχές εντός και εκτός της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Στο βίντεο που ακολουθεί, μπαίνουμε σε έναν θαλαμωτό τάφο. Έχει ενδιαφέρον να δείτε πώς ήταν διαμορφωμένο το εσωτερικό του.

@myalchemies

Βρισκόμαστε στο Μυκηναϊκό νεκροταφείο στο Αλωνάκι Ελάτειας. Ένας αρχαιολογικός χώρος που ερευνήθηκε ύστερα από επιδρομές αρχαιοκάπηλων! Αυτό μάλιστα δεν είναι δική μου εικασία αλλά αναγράφεται στην πινακίδα που θα συναντήσετε μόλος μπείτε στον χώρο. #myalchemies #ioannapapamichail #exploregreece #traveller #explorer #ancientgreece #greekhistory #ancienttimes #ancienttombs

♬ πρωτότυπος ήχος – My Alchemies

Έχετε ξαναδεί κάτι παρόμοιο; Αν ναι, πού; Θα χαρώ να λάβω τα μηνύματά σας στο email: ioanna@myalchemies.com ή απευθείας μέσα από τη σελίδα μας στο Facebook.

Δράττομαι της ευκαιρίας για να σας ταξιδέψω κάπου αρκετά μακριά από την Ελάτεια. Ίσως έχετε ακούσει ότι η Μάλτα έχει πολλές κατακόμβες. Όσοι έχετε πάει, σίγουρα εντοπίσατε κάποια κοινά στοιχεία παρά την απόσταση στον τόπο και το χρόνο. Πιο συγκεκριμένα, μπορείτε να βρείτε αρκετά κοινά χαρακτηριστικά ανάμεσα σε αυτούς τους Μυκηναϊκούς τάφους και στις κατακόμβες της Αγίας Αγάθης στη Μάλτα! Διαφορετικές χρονικές περίοδοι, διαφορετικοί τόποι, και όμως, τα κοινά είναι πολλά. Μπορείτε να το εξακριβώσετε διαβάζοντας το άρθρο από εδώ: Οι εκπληκτικές κατακόμβες της Αγίας Αγάθης.

Newer Posts

Older Posts