Wednesday, November 4, 2026
  • Αρχικη
  • Εξ-ερευνησεις
  • Μετα τα … φυσικα!
  • Μυθικες Ιστοριες
  • Βιβλιοτοπιο
  • Ας γνωριστουμε
  • Login/Register
My Alchemies
  • Αρχικη
  • Εξ-ερευνησεις
  • Μετα τα … φυσικα!
  • Μυθικες Ιστοριες
  • Βιβλιοτοπιο
  • Ας γνωριστουμε
"Οι αλχημιστές ψάχνοντας για χρυσάφι ανακάλυψαν πολλά άλλα πράγματα μεγαλύτερης αξίας." Άρθουρ Σοπενχάουερ
My Alchemies
  • Αρχικη
  • Εξ-ερευνησεις
  • Μετα τα … φυσικα!
  • Μυθικες Ιστοριες
  • Βιβλιοτοπιο
  • Ας γνωριστουμε
My Alchemies
My Alchemies
  • Αρχικη
  • Εξ-ερευνησεις
  • Μετα τα … φυσικα!
  • Μυθικες Ιστοριες
  • Βιβλιοτοπιο
  • Ας γνωριστουμε

@2022 - All Right Reserved. Designed and Developed by PenciDesign

Home » Εξ-ερευνήσεις » Page 5
Category:

Εξ-ερευνήσεις

Mariposario del Drago
Εξ-ερευνήσεις

Mariposario del Drago: το πάρκο πεταλούδας της Τενερίφης

by iopapami_admin

Μία εμπειρία που θα μου μείνει αξέχαστη από το ταξίδι μου στην Τενερίφη, είναι η επίσκεψη στο πάρκο πεταλούδας, Mariposario del Drago. Στο Icod de los Vinos, δίπλα από το Millennial Dragon Tree, υπάρχει μία ακόμη όαση! Η αλήθεια είναι πως μόλις μπήκα στον κυρίως χώρο του πάρκου, μου πήρε μερικά λεπτά να συνέλθω και να συνειδητοποιήσω πού βρίσκομαι.

Η απαλή μουσική, σε συνδυασμό με την πλούσια βλάστηση και τις αμέτρητες πολύχρωμες πεταλούδες που έρχονται καταπάνω σου, σου δίνει την αίσθηση ότι μπήκες σε ένα παραμύθι, σε έναν νεραϊδένιο κόσμο. Ασφαλώς, άλλο πράγμα να το λες και άλλο να το βιώνεις. Είναι κάτι που πραγματικά δεν περίμενα να δω και με συνεπήρε. Παραθέτω ένα βίντεο για να πάρετε μία μικρή γεύση από αυτήν την εμπειρία, αλλά ούτε με αυτό μπορεί να αποδοθεί το βίωμα.

Τι μπορεί να δει κανείς στο Mariposario del Drago;

Το εκπληκτικό σε αυτό το πάρκο είναι ότι μπορεί κανείς να δει περισσότερα από 800 είδη εξωτικών πεταλούδων να πετούν ελεύθερες! Πεταλούδες σε διάφορα μεγέθη και σχήματα, με τα πιο ζωηρά χρώματα που φαντάζεστε! Επίσης, μπορούμε να δούμε την αναπαραγωγή της πεταλούδας και αν είμαστε τυχεροί, τη γέννησή της.

Οι πεταλούδες που πετούν στο πάρκο, ταξιδεύουν εδώ ως νύμφες ή χρυσαλλίδες, καθώς σε αυτό το στάδιο ανάπτυξης είναι ευκολότερο να τις μεταφέρουν. Προέρχονται κυρίως από τις Φιλιππίνες, τη Μαλαισία, την Κόστα Ρίκα, το Μπελίζ και την Κένυα όπου εκτρέφονται, δεν αιχμαλωτίζονται στην άγρια φύση. Μόλις εισέλθουν στο εργαστήριο και αφού ελεγχθούν, τοποθετούνται σε κλωβούς εκκόλαψης υπό ελεγχόμενες περιβαλλοντικές συνθήκες.

πάρκο πεταλούδας

Εδώ βλέπουμε τις πεταλούδες ως νύμφες και χρυσαλλίδες σε στάδιο εκκόλαψης. Στο βάθος διακρίνουμε το Εργαστήριο.

Σε αυτό το σημείο είναι που εμείς, ως επισκέπτες, μπορούμε να δούμε τις πεταλούδες να γεννιούνται μπροστά στα μάτια μας. Μόλις απελευθερωθούν στον κήπο τρέφονται με τεχνητό νέκταρ το οποίο παρασκευάζεται καθημερινά στο Εργαστήριο. Εξίσου εντυπωσιακά με τις πολύχρωμες πεταλούδες είναι και τα φυτά του πάρκου! Εξωτικά, με ολοζώντανα χρώματα, με διάφορα σχέδια φύλλων και ανθών, που δεν μοιάζουν και πολύ με αυτά που έχουμε συνηθίσει στη χώρα μας.

Η Ιωάννα Παπαμιχαήλ στο Mariposario del Drago της Τενερίφης.

Όσο περισσότερο περιηγούμαι στο Mariposario, τόσο περισσότερο μαγεύομαι!

Ας δούμε μαζί κάποιες από τις πιο εντυπωσιακές πεταλούδες που αιχμαλώτισαν την προσοχή μου (και το φακό μου, επίσης!).

Mariposario del DragoΤο νερό ρέει άφθονο, συμβάλλοντας στις κατάλληλες συνθήκες υγρασίας αλλά και στη συνέχεια του τεχνητού οικοσυστήματος. Πέρα από τις πανέμορφες πεταλούδες, βλέπουμε και χελωνάκια να κάνουν τη βόλτα τους.

Έμαθα, επίσης, κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία για τις πεταλούδες που δεν γνώριζα. Η αποστολή κάθε πεταλούδας που γεννιέται είναι η αναπαραγωγή της! Πώς όμως μπορούν να αναγνωρίσουν το ταίρι τους; Χρησιμοποιούν ένα άρωμα που τους έδωσε η φύση γι’ αυτό το σκοπό, τις φερομόνες. Μάλιστα, για να μη γίνει λάθος στην αναπαραγωγή, κάθε είδος έχει διαφορετικό άρωμα.

Οι φερομόνες είναι τόσο ισχυρές, που μόλις 200 θηλυκά μόρια φερομόνης ανά κυβικό εκατοστό αέρα, είναι αρκετά ώστε ένα αρσενικό να τα ανιχνεύσει. Αυτό ισοδυναμεί με 100 λίτρα αφροδισιακού διαλυμένα στους ωκεανούς του πλανήτη μας!

Οι θηλυκές πεταλούδες ζευγαρώνουν μόνο μία φορά στη ζωή τους. Αντίθετα, οι αρσενικές συνήθως ζευγαρώνουν με αρκετές. Αυτό το ζευγάρωμα μπορεί να διαρκέσει από μερικά λεπτά μέχρι και δύο ολόκληρες μέρες. Φαντάσου, δηλαδή, να έχεις γεννηθεί θηλυκιά πεταλούδα και να σου τύχει η περίπτωση των ολίγων λεπτών. Τι να πω για την “αδικία” της φύσης; Τα σχόλια δικά σας…

στο πάρκο πεταλούδας

Ας συνεχίσω με κάτι ακόμα πρωτότυπο. Κατά τη διάρκεια του ζευγαρώματος, οι πεταλούδες μπορούν να πετούν. Ωστόσο, μία από τις δύο είναι αυτή που πετάει και η άλλη απλά αφήνεται να την “κουβαλήσει” το ταίρι. Συνήθως οι αρσενικές αναλαμβάνουν αυτόν τον ενεργό ρόλο.

Αν θέλετε να συνεχίσετε την εξερεύνηση στην Τενερίφη μαζί μου, ακολουθήστε με στην πανέμορφη πόλη Candelaria. Γνωστή για τη Βασιλική της Nuestra Señora de la Candelaria και τη Μαύρη Μαντόνα. Διαβάστε το άρθρο από εδώ.

 

ιστορικός ναός Αγίου Γεωργίου
Εξ-ερευνήσειςΜυθικές Ιστορίες

Ο ιστορικός ναός του Αγίου Γεωργίου Στεμνίτσας

by iopapami_admin

Η Αρκαδία είναι ένας τόπος με απαράμιλλη φυσική ομορφιά και εκπληκτική ιστορία, η οποία χάνεται στα βάθη των αιώνων. Κάθε φορά που την επισκέπτομαι, ανακαλύπτω και κάτι ακόμα που με εκπλήσσει. Εξερευνώντας τον υπέροχο αυτό τόπο, συλλέγω σπαράγματα της ιστορίας του, τα οποία θέλω να μοιραστώ μαζί σας, ώστε να πραγματοποιήσουμε μαζί αυτό το ταξίδι. Σήμερα λοιπόν, μας περιμένει ο ιστορικός ναός του Αγίου Γεωργίου Στεμνίτσας, ο οποίος θα μας αποκαλύψει μία πτυχή από το παρελθόν της γύρω περιοχής.

Λίγα λόγια για την Στεμνίτσα

Η τοπωνυμία Στεμνίτσα είναι σλάβικης προέλευσης και σημαίνει υγρός και σκιερός τόπος. Πιθανολογείται ότι σε αυτήν την περιοχή εγκαταστάθηκαν Σλάβοι, γύρω στον 7ο με 10ο αιώνα μ.Χ.. Γύρω στο 1512-1520, έχουμε τις πρώτες καταγραφές της Στεμνίτσας ως οργανωμένου οικισμού. Στα οθωμανικά κατάστιχα που περιείχαν πληροφορίες για τη φορολογία των κατοίκων, αναφέρονται 191 κάτοικοι ενώ από όλους αυτούς, μόνο μία οικογένεια είναι μουσουλμανική.

Από τον 16ο αιώνα και έπειτα, η Στεμνίτσα γνώρισε μία βιοτεχνική ανάπτυξη, πολιτιστική αλλά και πνευματική ανάπτυξη. Παρουσιάζονται πλέον πολλοί εξειδικευμένοι τεχνίτες, όπως αργυροχρυσοχόοι, καμπανάδες, χαλκωματάδες και άλλοι μεταλλουργοί. Μάλιστα, πραγματοποιούσαν ταξίδια μέχρι την Κωνσταντινούπολη, τη Μολδοβλαχία, τη Ρωσία και αλλού, προσφέροντας τα προϊόντα τους και διαφυλάττοντας την τέχνη τους. Είχαν δε επινοήσει μια συνθηματική γλώσσα, τα Μεστιτσιώτικα, ώστε να μπορούν να κρατούν μυστική την τέχνη τους και να παραμένουν ασφαλείς στα μακρινά ταξίδια.

ιστορικός ναός Αγίου Γεωργίου Στεμνίτσας

Από το εσωτερικό του ναού του Αγίου Γεωργίου στην κεντρική πλατεία της Στεμνίτσας.

Στην πνευματική ανάπτυξη συνέβαλαν σημαντικά τα μοναστήρια της περιοχής, τα οποία προσέφεραν μόρφωση και καλλιέργεια, ενώ παράλληλα δίδασκαν και ασκούσαν τέχνες όπως η ξυλογλυπτική και η αγιογραφία. Η Στεμνίτσα αποτελούσε το αγαπημένο καταφύγιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ο οποίος αναφερόταν σε αυτήν ως: απόρθητη χωροπούλα. Σημαντική ήταν η συνεισφορά της στην ελληνική επανάσταση, ενώ και η πρώτη Πελοποννησιακή Γερουσία συνεδρίασε εδώ τον Μάιο του 1821.

Ο ιστορικός ναός του Αγίου Γεωργίου Στεμνίτσας

Στην πλατεία του χωριού δεσπόζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου και ακριβώς απέναντί του, στέκει επιβλητικό το καμπαναριό του. Σύμφωνα με την πρώτη κτητορική επιγραφή, ανηγέρθη το 1810, εντός 74 ημερών! Η ανέργεση του μεγαλοπρεπούς αυτού ναού από το μηδέν, μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, αποτελεί σπουδαίο κατόρθωμα όλων των Στεμνιτσιωτών, καθώς εργάστηκαν ομαδικά, συντονισμένα και εντατικά για να το επιτύχουν.

αγιογραφίες, ιστορικός ναός

Απεικονίσεις από την Παλαιά Διαθήκη, όπως η δολοφονία του Άβελ από τον Κάιν και η εκδίωξη των πρωτόπλαστων από τον Παράδεισο με πύρινη ρομφαία.

αγιογραφίες ναού Αγίου Γεωργίου

Το προπατορικό αμάρτημα.

Στην πενταετία 1807-1812, εκδόθηκαν οικοδομικές άδειες εκκλησιών, έστω κι αν ήταν βραχυπρόθεσμες. Μετά το πέρας των 74 ημερών, έπρεπε να σταματήσουν οι οικοδομικές εργασίες και τα κτίσματα παρέμεναν στο στάδιο που είχαν φτάσει, ασχέτως αν είχαν ολοκληρωθεί ή όχι. Οι κάτοικοι της Στεμνίτσας όμως δεν πτοήθηκαν από τη σύντομη προθεσμία και ήταν αποφασισμένοι να χτίσουν έναν μεγαλοπρεπή ναό καθώς όλες οι εκκλησίες τους ήταν μικρές σε μέγεθος.

Όπως ήδη αναφέραμε, η Στεμνίτσα ήταν οικονομικά ανεπτυγμένη. Έτσι, το 1810 που δόθηκε η ευκαιρία στους κατοίκους, συνεισέφεραν όλοι με όποιον τρόπο μπορούσαν. Όλοι έδωσαν χρήματα για την ανέγερση του ναού και συνέβαλαν με προσωπική εργασία. Προσέλαβαν ακόμη περίπου 200 τεχνίτες για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν την οικοδόμηση του ναού εντός της προθεσμίας.

Υπάρχει μία παράδοση που σχετίζεται με την τοποθέτηση του ογκόλιθου του υπέρθυρου της εισόδου και αξίζει να την αναφέρουμε. Λέγεται, λοιπόν, ότι μια χειροδύναμη γυναίκα με το όνομα Κάντω Ζέρβα έφερε στους ώμους της αβοήθητη το μεγάλο και βαρύ λίθο του υπέρθυρου, ο οποίος υπολογίζεται περίπου στα 230 κιλά! Μάλιστα, κατά την ίδια παράδοση, η γυναίκα αυτή, κόμπαζε για το κατόρθωμά της μέχρι το τέλος της ζωής της.

Πάνω από την Ωραία Πύλη, την προσοχή μας τραβάνε οι λεπτομέρειες από το εκπληκτικής τέχνης ξυλόγλυπτο τέμπλο, η νεκροκεφαλή και ο παντεπόπτης οφθαλμός.

Ο ναός αυτός αναφέρεται ως τρισυπόστατος στον Κώδικα του Ναού, αφιερωμένος εκτός από τον Άγιο Γεώργιο, στον Άγιο Δημήτριο και τις αγγελικές δυνάμεις. Αυτά που κάνουν τον ναό να ξεχωρίζει, πέρα από την ιστορία του, είναι το εκπληκτικό ξυλόγλυπτο τέμπλο, οι αγιογραφίες του Φώτη Κόντογλου κατά τη δεκαετία του 1950 και τα μυροβλύζοντα λείψανα του οσίου Λεοντίου.

Το σχεδόν άγνωστο περιστατικό με τον Γιάννη Κολοκοτρώνη

Ένα ιστορικό γεγονός που σχετίζεται με αυτήν την εκκλησία και δεν είναι ευρέως γνωστό, αφορά μία μαύρη σελίδα της Ιστορίας μας. Μεταφερόμαστε στο 1805, όταν με φιρμάνι του Σουλτάνου αλλά και πατριαρχικό επιτίμιο που διαβιβάστηκε σ’ όλες τις εκκλησίες του Μοριά, άρχισε ο μεγάλος διωγμός των Κλεφτών και ειδικότερα των Κολοκοτρωναίων.

Ο Γιάννης Κολοκοτρώνης, ο μικρός και αγαπημένος αδερφός του Θεόδωρου, με το παρατσούκλι “Ζορμπάς”, μαζί με τον ξάδερφό του, Γιώργο Κολοκοτρώνη (Καπετάν Γιώργα) και άλλους τέσσερις κλέφτες, κατευθύνθηκαν προς το Παλαιοχώρι για να τους προσφέρει καταφύγιο ένας πιστός οικογενειακός φίλος. Ωστόσο, αυτός ο φίλος έλειπε από το χωριό και οι Κλέφτες κατευθύνθηκαν προς τη Μονή Αιμυαλών, παρά το ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης τους είχε απαγορεύσει να την πλησιάσουν.

(Για την ιστορία της Μονής Αιμυαλών μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα από εδώ: Η Ι.Μ. Αιμυαλών και το δώρο του Κολοκοτρώνη)

ιστορικός ναός Αγίου Γεωργίου στην Αρκαδία.

Εκεί συνάντησαν τον καλόγερο Γερέσιμο, ο οποίος τους έδωσε φαγητό και κρασί αλλά τους ζήτησε να απομακρυνθούν από το μοναστήρι. Πιθανότατα, φοβόταν τη σκληρή τιμωρία που θα τους επέβελαν, αν μαθευόταν ότι βοηθάνε τους Κλέφτες. Ωστόσο, εκείνοι αρνήθηκαν και ο καλόγερος αναγκάστηκε να τους κρύψει στον ληνό, εκεί που γινόταν η κατεργασία των στέμφυλων για την παραγωγή κρασιού. Ο καλόγερος έσπευσε να ενημερώσει τους προύχοντες της Δημητσάνας για την κρυψώνα των Κολοκοτρωναίων, οι οποίοι με τη σειρά τους ειδοποίησαν του Τούρκους.

Η προδοσία των Ελλήνων οδήγησε στο τέλος. Έλληνες από το Ζυγοβίστι και τη Δημητσάνα στάθηκαν εμπόδιο στους Κολοκοτρωναίους, ενώ και οι Τούρκοι έστεινα στο μοναστήρι τους δικούς τους. Με επικεφαλής των Γιάννη Κολοκοτρώνη-Ζορμπά, οι Κλέφτες με τα τουφέκια τους απέκρουσαν τον εχθρό σκοτώνοντας τους περισσότερους από τους Τούρκους. Όταν αρνήθηκαν να παραδωθούν, οι Τούρκοι έριξαν μέσα στον ληνό αναμμένο θειάφι, ζυμωμένο με λάδι και κερί. Οι Κλέφτες οδηγούνται σε υποχρεωτική έξοδο, με τα γιαταγάνια στα χέρια. Κατάφεραν να σκοτώσουν πολλούς από τους εχθρούς και έπεσαν ηρωικά από τα βόλια, μαχόμενοι.

Οι Τούρκοι κατακρεούργησαν τους νεκρούς, έκοψαν τα κεφάλια, τα παλούκωσαν και τα περιέφεραν για παραδειγματισμό σε Τρίπολη και Δημητσάνα. Τέλος, τα κρέμασαν στην καρυδιά που βρισκόταν στην αυλή του ναού του Αγίου Γεωργίου Στεμνίτσας. Τότε ακόμα δεν είχε χτιστεί το καμπαναριό και κρέμονταν σε αυτό το δέντρο οι καμπάνες της εκκλησίας. Μία γυναίκα, της οποίας ο γιος σκοτώθηκε από τους Κολοκοτρωναίους, έφτυσε τα κεφάλια τους που ήταν κρεμασμένα. Τότε, ένας Αλβανός αποσπασματάρχης που την είδε, την χτύπησε για την πράξη της, δείχνοντας την εκτίμησή του για την ανδρεία των Κολοκοτρωναίων.

Αρχάγγελος Μιχαήλ σε ναό στην Αρκαδία

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, έτοιμος να αποδώσει δικαιοσύνη.

Μπορείτε να μου στείλετε τις εμπειρίες σας από παρόμοιες εξερευνήσεις και τις προτάσεις σας στο email: ioanna@myalchemies.com. Για ακόμη πιο άμεση επικοινωνία, στείλτε το μήνυμά σας στο messenger, κάνοντας ένα like στη σελίδα του Facebook.

 

Hal Tarxien
Εξ-ερευνήσειςΜυθικές Ιστορίες

Οι μεγαλιθικοί ναοί Hal Tarxien του 3.600 π.Χ.

by iopapami_admin

Κατά την ύστερη Νεολιθική Περίοδο, χτίστηκαν 4 μεγαλιθικοί ναοί στην περιοχή Tarxien, μέσα σε ένα διάστημα 1000 περίπου ετών (3600 – 2500 π.Χ.). Ο ανατολικός ναός χτίστηκε πρώτος και τελευταίος ο κεντρικός, ο οποίος έχει 6 δωμάτια και ενώνει τις τρεις μεγάλες κατασκευές σε ένα μεγάλο σύμπλεγμα. Η τεχνική που έχει χρησιμοποιηθεί εδώ είναι εκπληκτική, καθώς μπορούμε να δούμε το μοναδικό μεγαλιθικό σύμπλεγμα του οποίου τα δωμάτια ενώνονται με έξι αψίδες. Είναι μοναδικό στο είδος του!

Υπάρχουν ευρήματα που αποδεικνύουν ότι οι ναοί αυτοί χρησιμοποιούνταν και στη συνέχεια, κατά την Εποχή του Χαλκού. Ο Νότιος ναός χρησιμοποιούνταν ως νεκροταφείο καύσης. Μέχρι το τέλος της Ρωμαϊκής Περιόδου, περίπου 2000 χρόνια αργότερα, αυτή η περιοχή είχε μετατραπεί σε χωράφια για αγροτικές καλλιέργειες, στέρνες και δεξαμενές νερού ενώ είχαν ήδη χτιστεί και κτήρια.

κεντρική είσοδος ναών Tarxien

Η μεγαλιθική, κεντρική είσοδος των ναών Tarxien. Αυτές οι πλάκες τοποθετήθηκαν εδώ τη δεκαετία του ’50 και σύμφωνα με τα ευρήματα, ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό σε αυτό που υπήρχε πραγματικά εκεί.

Στους Ναούς Tarxien, εντοπίζεται η μεγαλύτερη συλλογή πέτρινων γλυπτών που απαντώνται σε όλους τους μεγαλιθικούς ναούς της Μάλτας. Ως διακοσμητικά σχέδια εντοπίζονται σε μεγάλο βαθμό οι σπείρες, που απαντώνται σε αψίδες, σε χωρίσματα αλλά και σε κεφαλόσκαλα σε περάσματα.

Οι μεγαλιθικοί ναοί Hal Tarxien

Διακοσμητικές λεπτομέρειες σε πλάκες που βρέθηκαν εντός των ναών  Tarxien.

Εξίσου συνήθεις είναι οι απεικονίσεις ζώων, όπως οι κατσίκες, μαζί με ένα κριάρι και ένα γουρούνι. Είναι εκπληκτικά έργα αν αναλογιστεί κανείς ότι τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για να τα δημιουργήσουν ήταν από πέτρα και οστά ζώων!

μεγαλιθικοί ναοί Tarxien

Εδώ βλέπουμε διαφόρων ειδών σπείρες, σκαλισμένες σε σκαλοπάτια που οδηγούν σε άλλη αίθουσα.

Το πιο εκπληκτικό από όλα τα γλυπτά είναι αυτό που δείχνει μία κυρία να φοράει φούστα.

άγαλμα

Αντίγραφο από το άγαλμα που βρέθηκε σε αυτήν εδώ τη θέση. Είναι μοναδικό στο είδος του καθώς τέτοιου μεγέθους και λεπτομέρειας προϊστορικό εύρημα, δεν έχει ανακαλυφθεί άλλο.

 

Πώς ήταν φτιαγμένοι οι χώροι στο εσωτερικό των Tarxien;

Σε ορισμένα σημεία στο εσωτερικό των ναών, συναντάμε μεγαλιθικές πλάκες ως πάτωμα. Πιθανότατα να τις τοποθέτησαν εκεί για να δημιουργήσουν μια ευθεία επιφάνεια στο ανισόπεδο έδαφος. Στον μεγάλο κεντρικό ναό οι πλάκες είναι ιδιαίτερα μεγάλες και τόσο ως ενιαία επιφάνεια όσο και ως πάχος. Ο Νότιος ναός έχει στρωθεί με μικρότερες και λεπτότερες πλάκες, ενώ οι υπόλοιποι έχουν θρυμματισμένο ασβεστόλιθο.

Στο Νότιο ναό έχουμε απομεινάρια μόνο από το χαμηλότερο μέρος του. Εκεί, εντοπίζουμε μία πλάκα με πέντε μεγάλες τρύπες. Εικάζεται ότι ίσως, αυτές οι τρύπες να βρίσκονται εκεί για να ρίχνουν προσφορές οι εισερχόμενοι στο ναό. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ποια ήταν η χρησιμότητά τους.

Εδώ βλέπετε αυτές τις στρογγυλές οπές.

Ας ρίξουμε μια ματιά στο σχέδιο των ναών για να καταλάβουμε πώς ενώνονται και πώς επικοινωνούν μεταξύ τους.

Tarxien Temples

Πανοραμική άποψη των ναών Tarxien.

 

Παρατηρούμε ότι τα τοιχώματα είναι βαμμένα με ένα κόκκινο χρώμα. Ενδείξεις για βάψιμο όψεων με κόκκινο χρώμα έχουμε και στους μεγαλιθικούς ναούς Ġgantija, για τους οποίους μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο σχετικό άρθρο.

Τα ευρήματα καταδεικνύουν τη μεγάλη πιθανότητα να πραγματοποιούνταν στο εσωτερικό των ναών θυσίες ζώων. Αν υπήρχαν όντως οι θυσίες, θα συνοδεύονταν και από κάποιο τελετουργικό. Αυτές όμως είναι εικασίες στις οποίες μας οδηγούν κάποιες ενδείξεις και δεν μπορούμε να πούμε κάτι περισσότερο με απόλυτη βεβαιότητα. Ωστόσο, μπορούμε να μάθουμε περισσότερα για τα ευρήματα που μας οδηγούν σε αυτά τα συμπεράσματα.

Υπάρχουν δύο συγκεκριμένες πέτρινες πλάκες που βρέθηκαν στην πρώτη αριστερή αψίδα, καθώς εισερχόμαστε στους ναούς. Αυτή η αψίδα ήταν η πιο περίτεχνα διακοσμημένη με μια ποικιλία από κυβικές και επιμήκεις σκαλιστές πλάκες εγχάρακτες με σπείρες, αφηρημένα σχέδια και ζώα. Η επάνω επιφάνεια αυτών των πλακών, δείχνει σημάδια καψίματος που μπορεί να υποδηλώνουν κάποιο είδος τελετουργίας που σχετίζεται με τη θυσία ζώων.

ναοί Hal Tarxien

Οι πλάκες που βρέθηκαν στην αψίδα, φυλάσσονται πλέον στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στη Βαλέτα.

 

Η μικρότερη πλάκα βρέθηκε σπασμένη in situ. Κρίνοντας από το μέγεθος της κοιλότητας που βρισκόταν, ήταν πιθανώς διπλάσια σε μέγεθος. Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι αντίστοιχη με την τρύπα όπου έσπασε η πλάκα υπάρχει μια ακόμη τρύπα στο έδαφος που δείχνει ότι πιθανώς κάτι ήταν δεμένο τόσο στο έδαφος όσο και στην πέτρινη πλάκα.

Η μεγαλύτερη από τις πλάκες, βρέθηκε στην αριστερή πλευρά της αψίδας και στραμμένη προς τη μικρότερη πλάκα. Αυτή απεικονίζει δύο σειρές από έντεκα πρόβατα η καθεμία, ενώ η μικρότερη πέτρινη πλάκα δείχνει τέσσερα πρόβατα, ένα γουρούνι και ένα κριάρι. Στους Ναούς Tarxien μπορεί κανείς ακόμα να δει ανάγλυφους στους μεγαλίθους δύο ταύρους (ή πιθανώς έναν ταύρο και μια αγελάδα) και ενός θηλυκού χοίρου που θηλάζει γουρουνάκια.

Η ερμηνεία των συμβόλων που συναντάμε εγχάρακτα στις πλάκες των ναών Tarxien

ευρήματα από τους ναούς Tarxien

Τα περισσότερα από τα ευρήματα των ναών Tarxien με τις εκπληκτικές λεπτομέρειες, φυλάσσονται και εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Μάλτας στη Βαλέτα.

Για τις προϊστορικές κοινωνίες, οι ταύροι αποτελούσαν σύμβολο της γονιμότητας. Μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι η γονιμότητα για εκείνες τις κοινωνίες ήταν εξέχουσας σημασίας και αναφερόμαστε τόσο στη γονιμότητα και την αφθονία της γης όσο και στα ζώα αλλά και τους ίδιους τους ανθρώπους. Ήταν θέμα επιβίωσης και εξασφάλισης της συνέχειας της ζωής.

Οι σπείρες που βλέπουμε εγχάρακτες σε άλλα σημεία των ναών, επίσης αιχμαλωτίζουν την προσοχή μας. Μπορούμε να διακρίνουμε τη λεπτοδουλειά που έχει γίνει και τη συμμετρία των σχημάτων. Παγκοσμίως οι σπείρες αναγνωρίζονται ως σύμβολα της αρχής και του τέλους της ζωής, ή της αιωνιότητας. Η εμφανής παρουσία τους στη διακόσμηση των ναών ομολογεί τη σημασία αυτής της εικόνας, η οποία ήταν τόσο κοινή στα νησιά της Μάλτας, σαν ένας κοινός κώδικας επικοινωνίας. Επίσης, διακρίνουμε ότι ο προϊστορικός άνθρωπος είχε μεταφυσικές ανησυχίες! Είχε προβληματιστεί για την αιωνιότητα και τη ζωή και το θάνατο. Ίσως αυτά τα μεγαλιθικά αριστουργήματα να σχετίζονται με όλα αυτά.

Εκπληκτικές λεπτομέρειες σε ένα σχέδιο που απαντάται με διάφορες παραλλαγές.

Πώς ανακαλύφθηκαν οι ναοί Tarxien;

Η πρώτη επιβεβαιωμένη ανακάλυψη προϊστορικών μεγάλιθων στην περιοχή Tarxien έγινε το 1913 από τον  Temi Zammit. Όπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις, οι αγρότες παραπονέθηκαν ότι κατά το όργωμα “κολλούσαν” πάνω σε πολύ μεγάλες πέτρες και έτσι κάποιοι μπήκαν στη διαδικασία να ψάξουν το τι συμβαίνει εκεί. Οι αρχές του Μουσείου ανέλαβαν την έρευνα το 1936, όταν στο γειτονικό κοιμητήριο έσκαβαν να ανοίξουν τάφους και ανακάλυψαν ένα τεράστιο ογκόλιθο.

Πολλές από τις πληροφορίες που έχουμε για την Περίοδο των Ναών, αποκαλύφθηκαν το 1958, από τον JD Evans και τις ενδελεχείς ανασκαφές του. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Dr. David Trump επεκτείνει τις ανασκαφές στην περιοχή και μιλάει για πιθανή επαναχρησιμοποίηση του χώρου από τους Ρωμαίους ως κελάρι!

Ιωάννα Παπαμιχαήλ

Τα μεγαλιθικά μνημεία της Μάλτας θα σας εντυπωσιάσουν και θα τροφοδοτήσουν τη δίψα σας για περισσότερη γνώση. Αν, λοιπόν, επισκεφθείτε αυτή τη μικρή αλλά πανέμορφη χώρα, σας συστήνω να επισκεφθείτε τουλάχιστον έναν από τους μεγαλιθικούς ναούς της και οπωσδήποτε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Άγιος Κατάλδος και κατακόμβες
Μυθικές ΙστορίεςΕξ-ερευνήσεις

Ο Άγιος Κατάλδος, οι κατακόμβες στη Μάλτα και ο ναός στην Κέρκυρα

by iopapami_admin

Πρώτη φορά άκουσα το όνομα αυτού του Αγίου στη Μάλτα, όταν τυχαία βρέθηκα μπροστά από έναν ναό και μια επιγραφή που μας προσκαλούσε να κατέβουμε στις κατακόμβες του! Ο Άγιος Κατάλδος ήταν Ιρλανδός στην καταγωγή, λατρευόταν ως προστάτης των Σικελονορμανδών και των στρατευμάτων τους και τιμήθηκε ιδιαίτερα στη Σικελία και τις γειτονικές ακτές της Μεσογείου. Μάλιστα, η χάρη του έφτασε μέχρι την πανέμορφη Κέρκυρα, όπου υπάρχουν αναφορές για την ύπαρξη ναού προς τιμήν του. Πώς συνδέονται όμως όλα αυτά;

ναός Αγίου Κατάλδου

Η είσοδος του ναού του Αγίου Κατάλδου στο Rabat της Μάλτας.

Ποιος ήταν ο Άγιος Κατάλδος;

Τη μορφή αυτού του Αγίου, την είδα για πρώτη φορά μπαίνοντας στην εκκλησία του στο Rabat της Μάλτας. Ακολουθεί η πρώτη εικόνα που θα αντικρύσετε κι εσείς μπαίνοντας στο ναό, μεγάλη και επιβλητική.

Η εικόνα του Αγίου Κατάλδου στο εσωτερικό της μικρής εκκλησίας του στο Rabat.

Ο Άγιος Κατάλδος γεννήθηκε στο Munster της Ιρλανδίας μεταξύ του 610 και του 620 μ.Χ. από τον Euco Sembiac και την Aclena Milar, οι οποίοι είχαν εκχριστιανιστεί από Γαλικιανούς ιεραποστόλους. Μετά το θάνατο των γονιών του, δώρισε όλα τους τα υπάρχοντα στους φτωχούς και εγκαταστάθηκε στο μοναστήρι του Lismore στην επαρχία του Waterford. Χειροτονήθηκε ιερέας το 637, έχοντας στο πλευρό του τον μετέπειτα Άγιο, Καρθάγο τον Πρεσβύτερο. Αυτό είναι ένα ακόμη όνομα που συναντώ για πρώτη φορά μέσα από αυτήν την έρευνα και σύντομα θα μπω στη διαδικασία να μάθω περισσότερα και γι’ αυτόν!

είσοδος σε κατακόμβες

Κατεβαίνοντας στις κατακόμβες του Αγίου Κατάλδου.

Η ζωή του πήρε άλλη τροπή όταν αποφάσισε να επιστρέψει από τους Αγίους Τόπους όπου είχε πάει ως προσκυνητή γύρω στο 679. Εκτιμάται ότι θα στάθμευε στην Κέρκυρα αλλά μία τρικυμία οδήγησε στο ναυάγιό του στα ανοιχτά του Τάραντα της Σικελίας. Εκεί, του ζήτησαν να μείνει ως Επίσκοπος και όταν πέθανε το 685, ετάφη στον παλιό καθεδρικό του Αγίου Ιωάννη της Γαλιλαίας. Σύμφωνα με την παράδοση, το Μπάρι και ο Τάραντας σώθηκαν από λιμό, πλημμύρες και πανώλη χάρη στις ικεσίες και τις προσευχές του.

Η λατρεία του εδραιώθηκε στον 11ο αιώνα στη Σικελία ενώ τον 15ο αιώνα ιδρύθηκε στον Τάραντα η παλαιότερη αδελφότητα της πόλης η οποία είναι αφιερωμένη στο όνομά του. Παράλληλα, κατά τον 11ο αιώνα έχουμε επιδρομές των Νορμανδών  προς την ιταλική χερσόνησο και σταδιακές ήττες των Βυζαντινών. Ο Οίκος των Ωτβίλλ (1020-1085) καταλαμβάνει την Κέρκυρα το 1081 και διατηρεί την κυριαρχία για τρία χρόνια, ώσπου ο Αλέξιος Β’ Κομνηνός ανακαταλαμβάνει το νησί. Υπό Νορμανδικής κατοχής θα τελέσει η Κέρκυρα ξανά για δεύτερη φορά, μεταξύ του 1147-1149.

Υπάρχουν τμήματα στις κατακόμβες που έχουν υποστεί κατάρρευση και πλέον δεν οδηγούν πουθενά.

Πιθανολογείται ότι η λατρεία του Αγίου Κατάλδου ήρθε στην Κέρκυρα εκείνα τα χρόνια, καθώς οι Νορμανδοί και οι Σικελοί τον θεωρούσαν προστάτη τους. Σε συνδυασμό με την εικασία ότι πριν το ναυάγιο, ο Κατάλδος ήθελε να μεταβεί στο νησί των Φαιάκων, έχουμε μία ακόμη ένδειξη ότι η λατρεία στο όνομά του ταξίδεψε ως εκεί.

Στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, Αρχεία Νομού της Κέρκυρας, εντοπίζουμε μία συμβολαιογραφική πράξη με ημερομηνία 31 Ιουλίου 1514 που σχετίζεται με το ναό που αναφέρω στην αρχή του άρθρου! Χάρη σε αυτό το αρχείο, γνωρίζουμε ότι επί αρχιερατείας του λόγιου Christophorο Marcello (1514-1527) υπήρχε ένας ναός αφιερωμένος στον Άγιο Κατάλδο, κοντά στο ναό του Αγίου Φραγκίσκου στην περιοχή της Σπηλιάς. Μεταξύ των ετών 1521 και 1523, ο ναός εμφανίζεται σε διάφορα συμβόλαια, με συμβαλλόμενους διάφορα μέλη της καθολικής ιεραρχίας της Κέρκυρας. Από το 1523 και ύστερα, παύει να αναφέρεται στις πηγές και δε γνωρίζουμε πότε και γιατί αφανίστηκε. Πιθανότατα αυτό να συνέβη κατά τη διάρκεια της καταστροφικής τουρκικής πολιορκίας του 1537, αλλά αυτό δεν μπορεί, προς το παρόν τουλάχιστον, να τεκμηριωθεί.

Η κρύπτη του Αγίου Κατάλδου

Ξενάγηση στις κατακόμβες και την κρύπτη του Αγίου Κατάλδου

Η κυρία που φροντίζει το χώρο της εκκλησίας και των κατακομβών, μας ενημερώνει πως δεν απαιτείται εισιτήριο αλλά οφείλουμε να προσφέρουμε μια μικρή δωρεά για να βοηθήσουμε στη συντήρηση του ναού. Έτσι λοιπόν, αφήνουμε τον οβολό μας και μας επιτρέπεται η είσοδος στις κατακόμβες. Από τους πρώτους χώρους που θα συναντήσουμε, είναι η κρύπτη του Αγίου. Πρόκειται περισσότερο για μνημείο προς τιμήν του, καθώς ο Άγιος Κατάλδος δεν ήρθε ποτέ στη Μάλτα και δεν τάφηκε ποτέ εδώ.

Υπάρχει μία προφορική παράδοση που θέλει τον Άγιο να σταματά στη Μάλτα πηγαίνοντας προς τους Αγίους Τόπους, αλλά δεν επιβεβαιώνεται με κάποιο τρόπο αυτή η εικασία. Πιο πολύ μοιάζει με μία προσπάθεια της ενδυνάμωσης της πίστης, παρά με πραγματικό, ιστορικό γεγονός. Κλείνοντας αυτήν την παρένθεση, ας συνεχίσουμε την κάθοδο στις υπόλοιπες υπόγειες αίθουσες.

Πηγαίνοντας ακόμα βαθύτερα, βλέπουμε πολλών ειδών τάφους. Τάφοι που βρίσκονται στη μέση του χώρου, ευρύχωροι και υπερυψωμένοι, ενώ άλλοι μοιάζουν με εσοχές στα τοιχώματα του υπογείου, σαφώς πιο μικροί και στριμωγμένοι. Οι διάδρομοι είναι στενοί, ίσα ίσα για να μπορούν να περνάνε οι ζωντανοί για να φτάνουν στους νεκρούς τους.

Υπάρχει ωστόσο ένας κεντρικός χώρος που διαφέρει πολύ από τους υπόλοιπους.

τράπεζα της αγάπης

Κεντρικός χώρος στις κατακόμβες, με τράπεζα της αγάπης στη μέση.

Σε αυτόν τον κεντρικό χώρο διακρίνουμε ένα κυκλικό, υπερυψωμένο σημείο στη μέση. Οι πρώτοι Χριστιανοί πραγματοποιούσαν τα δείπνα της αγάπης δίπλα από τους νεκρούς τους. Σε αυτόν τον χώρο βλέπουμε μια τράπεζα της αγάπης και γύρω της διαφόρων ειδών τάφους και καμάρες που οδηγούν σε άλλα περάσματα και άλλους τάφους δεξιά κι αριστερά τους. Αν κάποιους από αυτούς μπορούμε να τους χαρακτηρίσουμε όμορφους, είναι αυτοί που χτίστηκαν σε τύπο Baldachin. Εντυπωσιακές είναι και οι καμάρες που μας συνοδεύουν σε κάθε πέρασμα, σε κάθε διάδρομο.

Baldachin tombs

Τάφοι τύπου Baldachin.

Οι κατακόμβες του Αγίου Κατάλδου είναι λιγότερο γνωστές από του Αγίου Παύλου και της Αγίας Αγάθης που βρίσκονται σε πολύ κοντινή απόσταση.

Η ιστορία της εκκλησίας

Το παρεκκλήσι που ήταν χτισμένο εδώ, στη θέση του σημερινού ναού, αποτελούσε σημείο αναφοράς προς τα τέλη του Μεσαίωνα, κατά τον 16ο και 17ο αιώνα. Στην κρύπτη και την εκκλησία υπήρχαν παντού αφιερώματα για τον Άγιο. Το 1575, ο Ιταλός Ρωμαιοκαθολικός ιερέας Pietro Dusina, ο οποίος διετέλεσε Ιεροεξεταστής στη Μάλτα για δύο χρόνια (1574-1575), αποϊεροποίησε αυτήν την εκκλησία και την έκλεισε για το κοινό.

Η παλιά εκκλησία κατεδαφίστηκε το 1739 και αυτή που βλέπουμε σήμερα χτίστηκε σε στυλ μπαρόκ το 1745. Πολλοί άνθρωποι που υποφέρουν από κήλη προσφέρουν ασημένια τάματα στον Άγιο για να τους θεραπεύσει με τη μεσολάβησή του στο Θεό.

υπόγειος τάφος

Σύντομα θα είναι διαθέσιμα κι άλλα άρθρα μου σχετικά με τις εξερευνήσεις μου στη Μάλτα, όπως αυτό για τους μεγαλιθικούς ναούς Ggantija. και την υπόγεια Βαλέτα.

Αν θέλετε να ενημερώνεστε για κάθε νέο άρθρο, ακολουθήστε με στο Facebook!

 

ξενάγηση στην υπόγεια Βαλέτα
Εξ-ερευνήσειςΜυθικές Ιστορίες

Υπόγεια Βαλέτα: μια ζωντανή πόλη κάτω από την πόλη

by iopapami_admin

Όπως έχουμε πει και σε προηγούμενο άρθρο, όλη η Μάλτα είναι γεμάτη υπόγειες στοές. Είτε φτιάχτηκαν εξ αρχής ως κατακόμβες για τους νεκρούς, είτε ως καταφύγια, είτε απλά ως περάσματα για διαφυγή σε κρίσιμες ώρες, όλο το νησί είναι σκαμμένο από κάτω! Είστε, λοιπόν, έτοιμοι για μία ξενάγηση στην υπόγεια Βαλέτα;

Μια από τις δραστηριότητες που πρέπει οπωσδήποτε να κάνετε στη Μάλτα, είναι η ξενάγηση στην υπόγεια Βαλέτα. Η ξενάγηση οργανώνεται από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και πραγματικά είναι μία εμπειρία που δεν πρέπει να χάσετε. Ασφαλώς, πρέπει να κλείσετε εισιτήριο από πριν για τη συμμετοχή σας και να βρίσκεστε στο Μουσείο μισή ώρα πριν από την έναρξη της ξενάγησης. Τα πιο σημαντικά κομμάτια της ιστορίας της Μάλτας, είναι κρυμμένα στα έγκατα του νησιού!

Ξενάγηση στην υπόγεια Βαλέτα!

Συναντιόμαστε, λοιπόν, στο Μουσείο, όπου μπορούμε να αφήσουμε τα πράγματά μας σε φοριαμούς και φοράμε τον απαραίτητο εξοπλισμό που μας προσφέρουν: δίχτυ για τα μαλλιά, κράνος και φακό επάνω στο κράνος. Ξεκινάμε όλοι μαζί για να βρούμε την είσοδο που θα μας οδηγήσει στην υπόγεια Βαλέτα!

υπόγεια Βαλέτα

Ο ξεναγός μας είναι 66 ετών και σε δύο μήνες θα βγει στη σύνταξη. Κάνει αυτή τη δουλειά εδώ και 30 χρόνια περίπου και μας αποκάλυψε ότι τα πρώτα χρόνια έπινε κάθε βράδυ για να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις υπόγειες ξεναγήσεις. Οι κατακόμβες είναι πάντα πολύ σκοτεινές και του προκαλούσαν επίσης κλειστοφοβία. Μετά από τόσα χρόνια καταφέρνει πλέον να μην χρειάζεται το ποτό για να κατέβει στην υπόγεια πόλη, αλλά όπως μας είπε, δεν θα πήγαινε ποτέ μόνος του εκεί κάτω, ούτε καν σήμερα!

Το δίκτυο των κατακομβών της Βαλέτας δημιουργήθηκε λίγο μετά τη Μεγάλη Πολιορκία και εξασφάλισε τη σωτηρία της αρκετές φορές μέσα στο πέρασμα των αιώνων. Πώς, όμως, φτάσαμε ως εκεί;

Οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη και η Μεγάλη Πολιορκία

Οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη, πριν εγκατασταθούν στη Μάλτα είχαν ήδη δεχτεί μια πανωλεθρία στη Ρόδο από τους Οθωμανούς, το 1522, υπό την ηγεσία του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή, οπότε και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί. Με την εγκατάστασή τους στη Μάλτα, ξεκίνησαν να χτίζουν φρούρια. Το 1565, οι Ιππότες είδαν τις Οθωμανικές δυνάμεις να πλησιάζουν το νησί τους. Η ώρα της “Μεγάλης Πολιορκίας”, όπως αποκαλείται πλέον, είχε φτάσει.

Για να αντιμετωπίσουν την εισβολή, οι Ιωαννίτες έκαψαν όλα τα σπαρτά και δηλητηρίασαν όλες τις δεξαμενές νερού, ώστε ο εχθρός να μην μπορεί να βρει τίποτα για να συντηρηθεί στο νησί. Βέβαια, είχαν εξασφαλίσει πρώτα τις δικές τους προμήθειες στις κατακόμβες που υπήρχαν ήδη στο νησί.

Αξίζει να αναφέρουμε για την ιστορία ότι την περίοδο της Μεγάλης Πολιορκίας, Μέγας Μάγιστρος του Τάγματος των Ιπποτών ήταν ο Fra Jean Parisot de la Valette, ο οποίος βρέθηκε μάλιστα για λίγο στις φυλακές του Gozo. Το όνομά του δόθηκε στη μετέπειτα πρωτεύουσα του νησιού, τη Βαλέτα, ως φόρος τιμής για το τιτάνιο έργο του στην απώθηση των Οθωμανών.

υπόγεια δεξαμενή

Η οροφή της πρώτης υπόγειας δεξαμενής που συναντήσαμε.

Συνολικά, οι δυνάμεις που συγκρούστηκαν σε αριθμούς είναι: Ιππότες –  6.100, Οθωμανοί – 48.000. Από το σύνολο των Ιπποτών, οι 3.000 ήταν απλοί κάτοικοι της Μάλτας που τους ανάγκασαν οι Ιωαννίτες να συμμετάσχουν στην υπεράσπιση του νησιού. Αν αναλογιστεί κανείς τα μεγέθη, πρόκειται για έναν πραγματικό άθλο. Οι υπερασπιστές της Μάλτας κατάφεραν να κρατήσουν την κυριαρχία του νησιού τους παρά την πολύμηνη πολιορκία. Οι Οθωμανικές δυνάμεις έκτοτε δεν επιχείρησαν ξανά την κατάκτηση της Μάλτας και αυτό άφησε χώρο στην επέκταση των Ισπανικών δυνάμεων στη γύρω περιοχή.

διάδρομοι στις κατακόμβες της Βαλέτας

Στους υπόγειους διαδρόμους διακρίνουμε ανοίγματα δεξιά κι αριστερά. Μέσα σε κάθε δωμάτιο ζούσε μια ολόκληρη οικογένεια. Αυτές οι διευρύνσεις των διαδρόμων έγιναν λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αρχικά, οι σήραγγες ήταν τόσο στενές που μετά βίας χωρούσε ένα άνθρωπος.

Με το πέρας της πολιορκίας, οι Ιππότες έθεσαν σε εφαρμογή τα σχέδιά τους ώστε να είναι έτοιμοι σε περίπτωση που ο εχθρός επιστρέψει, γεγονός που δεν συνέβη τελικά. Ξεκίνησαν να φτιάχνουν σήραγγες και με τις πέτρες που έβγαζαν από τη γη, έχτιζαν τα σπίτια της πόλης. Δημιούργησαν τεράστιες δεξαμενές για τη συγκέντρωση του νερού της βροχής. Μάλιστα, είχαν προβλέψει ότι το νερό θα πρέπει να ανανεώνεται στις δεξαμενές και έτσι έφτιαξαν σύστημα αποστράγγισης, ώστε να καθαρίζουν τη δεξαμενή και να τη γεμίζουν ξανά.

δεξαμενή στην υπόγεια Βαλέτα

Βρισκόμαστε μέσα σε μία τεράστια δεξαμενή, από αυτές που έφτιαξαν οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη.

Οι σήραγγες ήταν αρχικά τόσο στενές, που μετά βίας χωρούσε να περάσει ένας άνθρωπος. Δεν ήταν καθόλου εύκολο να σκάψουν όλο το δίκτυο που απλώνεται κάτω από την πόλη, το οποίο αργότερα επεκτάθηκε σχεδόν σε όλη τη Μάλτα. Ωστόσο, το έδαφος το ίδιο ήταν σύμμαχός τους, καθώς η Μαλτέζικη γη αποτελείται κυρίως από ασβεστόλιθο, όχι ιδιαίτερα σκληρό πέτρωμα.

Οι σήραγγες, λοιπόν, χρησίμευαν για τη μετακίνηση των στρατευμάτων από μέρος σε μέρος χωρίς να μπορεί να τα εντοπίσει ο εχθρός. Επίσης, αξιοποιήθηκαν για την αποθήκευση σιτηρών, ως δεξαμενές πόσιμου νερού αλλά και ως αποχετευτικό σύστημα. Η εξασφάλιση τροφής και νερού σε καιρό πολιορκίας ήταν ζωτικής σημασίας.

σήραγγα Βαλέτας

Μέσα σε μία από τις τεράστιες δεξαμενές νερού που έφτιαξαν οι Ιωαννίτες Ιππότες, οι οποίες χρησιμοποιούνταν μέχρι και λίγα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο!

Το 1568 που συστάθηκε κυβερνητική επιτροπή για το πώς θα χτιστεί η πόλη, ορίστηκε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο. Κάθε σπίτι έπρεπε να έχει μία υπόγεια δεξαμενή όπου θα συλλέγει το καθαρό νερό της βροχής και έναν χώρο για το βρώμικο/χρησιμοποιημένο νερό. Επίσης, όλα τα σπίτια έπρεπε να συνδέονται με τη δημόσια αποχέτευση. Πέρα από τα ιδιωτικά πηγάδια που έσκαβαν, οι δημόσιες δεξαμενές νερού αποτελούσαν μία ακόμη προτεραιότητα.

Μέχρι το 1566, είχαν ήδη δημιουργηθεί οι περισσότερες δεξαμενές και είχαν γεμίσει με νερό το οποίο συνέλεγαν από τις στέγες. Μέχρι το 1615 που ολοκληρώθηκαν τα υδραγωγεία εκτός πόλεων, αυτό το σύστημα αποτελούσε τη μοναδική πηγή νερού για την Βαλέτα. Ασφαλώς, σε περιόδους πολιορκίας τα υδραγωγεία ήταν πολύ εύκολο να μολυνθούν και έτσι δεν αξιοποιούσαν αυτό το νερό.

Πανέμορφες καμάρες στα υπόγεια, τις οποίες έφτιαξαν οι Ιππότες. Για να στηρίζουν τα οικοδομήματα πάνω απ’ τη γη.

Το Τάγμα των Ιπποτών έφτιαξε επίσης πολλά συντριβάνια, με νερό που αξιοποιούσε από τα υπόγεια συστήματα και προσέλαβε ειδικό συντηρητή για να φροντίζει για την ομαλή λειτουργία και των καθαρισμό των συντριβανιών και των δεξαμενών της πόλης. Μέχρι το 1723, η Βαλέτα διέθετε περίπου 33 δημόσιες δεξαμενές, 6 μέσα στο φρούριο St. Elmo και 1637 ιδιωτικές.

Η πιο πρόσφατη ιστορία της Μάλτας, όπως τη μαρτυρούν τα υπόγειά της

Οι σήραγγες και οι κατακόμβες που εδραιώθηκαν μέσα στο πέρασμα του χρόνου, συντηρούνταν σε καλή κατάσταση. Οι δεξαμενές καθαρίζονταν και ανανεωνόταν το νερό τους, ενώ το δίκτυο των διαδρόμων παρέμενε καθαρό και σε ετοιμότητα να χρησιμοποιηθεί εφόσον κρινόταν απαραίτητο. Μην ξεχνάμε, ότι σύμφωνα με τα σχέδια των Ιπποτών, κάθε σπίτι στη Βαλέτα είχε ένα υπόγειο που οδηγούσε στις σήραγγες.

Τρεις μήνες πριν από την κήρυξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Μαλτέζοι εργάστηκαν ακούραστα, συντονισμένα και αδιάκοπα για να διευρύνουν το υπόγειο δίκτυο. Ανοίχτηκαν διάδρομοι που χωρούσαν πλέον έως και τέσσερα άτομα να στέκονται όρθια. Επεκτάθηκε το σύστημα των αεραγωγών ώστε να υπάρχει επαρκές οξυγόνο κάτω από τη γη, για μια ολόκληρη πολιτεία! Φτάνοντας στον Μάιο του 1941, η υπόγεια Βαλέτα προσέφερε καταφύγιο σε 38.000 ψυχές!

Οι Μαλτέζοι έμειναν για περισσότερα από τρία χρόνια στα καταφύγια. Πολλοί ήταν αυτοί που προσπάθησαν να ομορφύνουν τις νέες τους κατοικίες και πρόσθετα πλακάκια στο έδαφος, ώστε να προσθέσουν μία αίσθηση σπιτιού.

πλακάκια στην υπόγεια Βαλέτα

Πριν μερικά χρόνια, αυτά τα σχέδια στα πλακάκια ήρθαν και πάλι στη μόδα. Τα εργοστάσια της Μάλτας άρχισαν να φτιάχνουν ξανά αυτά τα σχέδια και μάλιστα, όπως μας ενημέρωσε ο ξεναγός μας, ήταν και πανάκριβα!

Εκείνα τα χρόνια η Βαλέτα αριθμούσε περί τους 40.000 κατοίκους, ενώ στο σήμερα ο αριθμός αυτός υπολογίζεται τουλάχιστον στο μισό. Όπως μας είπε με παράπονο ο Μαλτέζος ξεναγός μας, παλιότερα οι οικογένειες είχαν 10 με 12 παιδιά η κάθε μία. Τώρα πλέον παίρνουν όλοι από ένα σκυλί και δεν κάνουν παιδιά. Η Μάλτα ήταν η πιο πυκνοκατοικημένη χώρα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο στην Ευρώπη και τώρα έχει κατέβει στο τέλος σχεδόν αυτής της λίστας.

Οι συνθήκες διαβίωσης στα καταφύγια της Βαλέτας

Το υπόγεια δίκτυο ήταν πλήρως χαρτογραφημένο, με τα ονόματα των οδών που αντιστοιχούν στην κανονική πόλη, για να γνωρίζουν όλοι πού βρίσκονται και να μη χάνονται.

διάδρομοι στην υπόγεια Βαλέτα

Το υπόγεια δίκτυο ήταν πλήρως χαρτογραφημένο, με τα ονόματα των οδών που αντιστοιχούν στην κανονική πόλη, για να γνωρίζουν όλοι πού βρίσκονται και να μη χάνονται.

Οι συνθήκες υγιεινής ήταν πρωτόγονες. Χιλιάδες άνθρωποι ζούσαν για χρόνια στριμωγμένοι σε σκοτεινά δωμάτια, με λιγότερο οξυγόνο και ελάχιστο φαγητό. Δεν υπήρχε ιδιωτικότητα, το νερό της βροχής έμπαινε στα “σπίτια” τους και οι μεταδοτικές ασθένειες ήταν συχνό φαινόμενο. Στα μεγάλα καταφύγια υπήρχε ηλεκτρισμός αλλά στα πιο μικρά, που ήταν περισσότερα, όχι. Εκεί, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν λάμπες και κεριά. Επίσης, μαγείρευαν μέσα στο χώρο που χρησιμοποιούσαν για να κοιμηθούν καθώς δεν υπήρχε τίποτα άλλο.

Έσκαβαν μικρά ανοίγματα στους διαδρόμους και τοποθετούσαν κεριά.

Πολλοί ήταν αυτοί που τοποθετούσαν εικόνες της Παναγίας και των Αγίων μπροστά από την είσοδό τους. Παρά τις αντίξοες συνθήκες, οι Μαλτέζοι εκείνα τα χρόνια ήταν ενωμένοι και ίσως γι’ αυτό να κατάφεραν να επιβιώσουν. Συχνά, μαζεύονταν στα υπόγεια και προσεύχονταν όλοι μαζί.

Εικόνα της Παναγίας με το Χριστό και θήκη για κεράκι.

Ασφαλώς και υπήρξαν διαμάχες ανάμεσά τους για να μετακινηθούν σε καλύτερα καταφύγια. Ήταν μία τρομερά δύσκολη περίοδο για αυτούς και οι παρά που οι περισσότεροι επιβίωσαν, έφεραν τραύματα από αυτή την εμπειρία για το υπόλοιπο της ζωής τους. Τα καταφύγια αυτά, μαρτυρούν τις συνθήκες ζωής εκείνων των χρόνων, την αρχιτεκτονική τους αλλά και μια ζωντανή απόδειξη του πόσο υπέφεραν στον πόλεμο.

Ο ξεναγός μας, μοιράστηκε μαζί μας εμπειρίες που του μετέφερε η μητέρα του που τα έζησε από πρώτο χέρι καθώς και άλλων Μαλτέζων που του μετέφεραν εμπειρίες γονιών και παππούδων. Θεωρώ πολύ σημαντικό να σας τις μεταφέρω μέσα από αυτό το άρθρο, καθώς δείχνουν την πραγματική διάσταση των επιπτώσεων στους ανθρώπους.

Η γιαγιά μιας κυρίας που επισκέφθηκε τις κατακόμβες, δεν μπορούσε να κλείσει το φως ούτε όταν πήγαινε για ύπνο. Της είχε δημιουργηθεί μία τεράστια φοβία για το σκοτάδι, αφού έζησε πολλά χρόνια μέσα σε αυτό, και μέχρι το τέλος της ζωής της πριν λίγα χρόνια, δεν άντεχε να μένει σε σκοτεινό χώρο. Μια άλλη μαρτυρία μας δείχνει την τρομακτική επίδραση που είχαν οι βομβαρδισμοί. Η κυρία δεν άντεχε πια τον θόρυβο και πάθαινε κρίσεις με τους αιφνίδιους θορύβους.

Ράφι που χρησίμευε για εικονοστάσι.

Ο ξεναγός μάς αποκάλυψε ότι η μητέρα τους ήταν από τους λίγους κατοίκους που δεν εγκατέλειψαν τα σπίτια τους. Της άρεσε να ξαπλώνει στην ταράτσα στου σπιτιού της και να βλέπει τα πρόσωπα των πιλότων που βομβάρδιζαν την πόλη. Πετούσαν τόσο χαμηλά! Ευτυχώς, κάποια στιγμή αποφάσισε η οικογένεια να φύγει από τη Βαλέτα και την επόμενη μέρα, το σπίτι τους βομβαρδίστηκε επίσης.

Η Μάλτα δέχτηκε περισσότερους από 16.000 τόνους βομβών κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθιστώντας την την πιο βαμβαρδισμένη χώρα αυτού του πολέμου. Οι πολίτες των υπογείων άκουγαν συνέχεια βόμβες να σκάνε για χρόνια! Εξίσου τραγικό είναι ότι ακόμα κι όταν τελείωσε ο πόλεμος, οι Μαλτέζοι δεν είχαν σπίτια για να γυρίσουν. Είχαν ισοπεδωθεί σχεδόν όλα! Έτσι, αναγκάστηκαν να μείνουν κι άλλο στα υπόγεια, μέχρι να χτίσουν ξανά τα σπίτια τους!

Μια γεύση από την ξενάγησή μας!

Η Ιωάννα Παπαμιχαήλ στις φυλακές του Gozo
Μυθικές ΙστορίεςΕξ-ερευνήσεις

Επίσκεψη στις φυλακές του Gozo

by iopapami_admin

Από την αρχαιότητα τα Μαλτέζικα νησιά χρησιμοποιούνταν ως τόπος εξορίας. Στα χρόνια του Βυζαντίου, τα νησιά αυτά καλούνταν: Γαυδομελέτη, ονομασία που για πρώτη φορά εντοπίστηκε σε ψευδεπίγραφα έργα του Πέτρου και του Παύλου. Μία από τις πρώτες αναφορές για εξορία στις φυλακές του Gozo κάποιου σημαντικού προσώπου, έρχεται στα μέσα του 6ου αιώνα.

Όταν ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ηράκλειος (610-640) πληροφορήθηκε ότι ο γιος του Αταλάριχος και ο ανιψιός του Θεόδωρος σκόπευαν να συνωμοτήσουν εναντίον του, τους έκοψε τις μύτες και τα χέρια και τους έστειλε εξορία στο Gozo. Κατά την άφιξη του Θεόδωρου, ο Κυβερνήτης του νησιού ακρωτηρίασε το ένα του πόδι, όπως τον διέταξε ο αυτοκράτορας.

κελί στις φυλακές

Το εσωτερικό ενός κελιού στις φυλακές του Gozo.

Οι φυλακές στα χρόνια των Ιπποτών

Με την άφιξη του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη στη Μάλτα το 1530, το Gozo χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εξορίας ιπποτών που δημιουργούσαν προβλήματα, καθώς και αντιφρονούντων πολιτών. Η Μάλτα διέθετε πολλές φυλακές μέσα στο πέρασμα των αιώνων. Έτσι, στα χρόνια των Ιωαννιτών Ιπποτών, υπήρχε ήδη μία φυλακή στη Mdina, μία πολιτική φυλακή στη Βαλέτα και δύο μικρότερες στα φρούρια St. Angelo και St. Elmo.

Πέρα από τις φυλακές για σκλάβους στη Βαλέτα, τόσο ο Επίσκοπος όσο και ο Ιεροεξεταστής, διέθεταν τις δικές δομές για φυλάκιση. Ομοίως, το Gozo είχε ξεχωριστές εγκαταστάσεις κράτησης εντός της οχυρωμένης πόλης ή στο Gran Castello. Το συγκρότημα των φυλακών στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα, φαίνεται να ξεκίνησε τη λειτουργία του γύρω στο 1548. Πριν από αυτό όμως, το νησί διέθετε άλλες εγκαταστάσεις εγκλεισμού εντός των τειχών του φρουρίου. Μάλιστα, περί το 1475-76, η τάφρος του φρουρίου αυτού είχε χρησιμοποιηθεί για τον εγκλεισμό των ανεπιθύμητων στοιχείων.

Τα κελιά ήταν άκρως λιτά. Ασφαλώς, δεν περιμένουμε να δούμε κάτι καλύτερο για τους τρόφιμους της εποχής εκείνης, δεδομένης της βαρβαρότητας με την οποία μεταχειρίζονταν τους εγκληματίες.

Οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη έκαναν πλήρη χρήση του Gozo, στέλνοντας τα πιο ταραχοποιά και ανυπότακτα μέλη τους εκεί προς συμμόρφωση. Τα εγκλήματα ποικίλουν, ωστόσο, τα πιο συνηθισμένα για την εποχή ήταν οι μονομαχίες και οι δολοφονίες. Υπήρχαν δύο ή τρία υπόγεια μπουντρούμια (τα καλούμενα: guvas) τα οποία χρησιμοποιούνταν για την επιβολή σκληρότερων κρατήσεων, αναλόγως εγκλήματος και επικινδυνότητας του φυλακισμένου.

Η κράτηση των φυλακισμένων μπορούσε να διαρκέσει από μερικούς μήνες μέχρι και δέκα χρόνια. Στο Gozo υπήρχαν και εξόριστοι Ιππότες εκτός φυλακών. Απλώς αποκλεισμένοι και απομονωμένοι στο νησί, μέχρι να αποφασίσει η Εξουσία πώς θα διαχειριστεί την περίπτωσή τους. Ασφαλώς, αυτοί οι ιππότες είχαν διαπράξει απλά αδικήματα και όχι εγκλήματα.

Η λίστα των “διάσημων” φυλακισμένων του Gozo είναι μεγάλη. Αναφέραμε ήδη τον γιο και τον ανιψιό του αυτοκράτορα Ηράκλειου. Μία ακόμη εξέχουσα προσωπικότητα της εποχής της, ήταν ο Fra Jean Parisot de la Valette, ο μετέπειτα Μέγα Μάγιστρος κατά την περίοδο της Μεγάλης Πολιορκίας. Ο de la Valette πέρασε τέσσερις μήνες στη φυλακή κατά το 1538, επειδή επιτέθηκε σε έναν λαϊκό.

τοίχοι στις φυλακές

Με μια προσεκτική ματιά, θα διακρίνετε σχέδια που έχουν σκαλίσει στους τοίχους οι φυλακισμένοι. Έχουν βρεθεί πολλά τέτοιου είδους graffiti.

Οι συνθήκες διαβίωσης στις φυλακές

Οι φυλακές του Gozo χρησιμοποιούνταν από τα τέλη του Μεσαίωνα μέχρι και το 1904. Σ’ αυτές δεν κατέληγαν μόνο άντρες, αλλά και γυναίκες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1784 δημοσιεύτηκε ένα σύνολο νόμων που περιλάμβανε και τιμωρίες για αδικήματα γυναικών. Προβλεπόταν, λοιπόν, ότι οι γυναίκες της Μάλτας που θα κρίνονταν ένοχες για τραυματισμό ή βίαιη διαμάχη με άλλους πολίτες, θα εξορίζονταν στο Gozo για τουλάχιστον δέκα χρόνια.

τρόφιμος φυλακής Gozo

Αναπαράσταση φυλακισμένου.

Παρά τα όσα μπορεί να φαντάζεται κανείς, οι συνθήκες υγιεινής στις φυλακές ήταν καλές σε γενικές γραμμές. Οι καινούριοι τρόφιμοι εξετάζονταν από γιατρό και ήταν ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις μεταδοτικές ασθένειες. Μετά την εξέταση, οι φυλακισμένοι έπρεπε να κάνουν μπάνιο, να κόψουν τα μαλλιά τους και να λάβουν έναν αριθμό. Έπρεπε να κάνουν μπάνιο κάθε πρωί, ενώ δύο φορές την εβδομάδα τους έδιναν καθαρές πετσέτες και σαπούνι. Ήταν υποχρεωμένοι να φοράνε τα ειδικά ρούχα που τους έδιναν και οι άντρες ξυρίζονταν κάθε Σάββατο. Κάθε Κυριακή έπρεπε να αλλάζουν τα σεντόνια τους.

Ένας γιατρός περνούσε για εξέταση κάθε εβδομάδα. Όσον αφορά τους άρρωστους, τους ήλεγχε κάθε μέρα και τηρούσε λεπτομερές αρχείο. Επίσης, ο γιατρός είχε το δικαίωμα να προτείνει αλλαγές στη διατροφή ή ακόμα και την απαλλαγή από την υποχρεωτική εργασία, εφόσον το έκρινε απαραίτητο για την υγεία του τρόφιμου.

Συνήθως, οι φυλακισμένοι απασχολούνταν σε διάφορες εργασίες. Μπορεί να έβαφαν ή να έχτιζαν κι άλλες φυλακές ή να συντηρούν δρόμους και δημόσια κτήρια. Μάλιστα, κατά τη δεκαετία του 1820, απασχολήθηκαν στον καθαρισμό του αρχαιολογικού χώρου Ggantija. 

Όσοι είχαν καταδικαστεί σε καταναγκαστικά έργα, εργάζονταν υποχρεωτικά καθημερινά για 12 ώρες, εκτός από τις Κυριακές και τις αργίες. Όταν έπρεπε να δουλέψουν εκτός φυλακής, υπήρχαν πάντα οπλισμένοι φρουροί και επιστάτες, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις, τους περνούσαν αλυσίδες στα πόδια.

Δραπετεύω από τις παλιές φυλακές του Gozo και είμαι έτοιμη για νέες περιπέτειες! Ακολουθήστε με!

Η διατροφή τους ήταν πλήρης και οριζόταν από τις επιταγές της Εκκλησίας. Υπήρχαν μέρες που έτρωγαν τυρί, ψάρι και ελιές, ενώ άλλες μέρες επιτρεπόταν το κρέας, μοσχάρι ή χοιρινό. Το ψωμί προσφέρονταν καθημερινά, όπως και μισό φλιτζάνι καφές, γάλα, σούπα και τσάι. Επίσης, επιτρεπόταν το επισκεπτήριο από συγγενείς μία φορά το μήνα, σε κάποια ορισμένη Κυριακή.

 

 

Εξ-ερευνήσειςΜυθικές Ιστορίες

Οι μεγαλιθικοί ναοί Ġgantija (-> giants) στο νησάκι Gozo

by iopapami_admin

Στο νησάκι Gozo της Μάλτας, υπάρχει το αρχαιολογικό πάρκο Ġgantija που περιλαμβάνει το ομώνυμο Μουσείο και τους μεγαλιθικούς ναούς. Οι μεγαλιθικοί ναοί Ġgantija περιλαμβάνονται στη λίστα των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το όνομά τους προέρχεται από τη Μαλτέζικη λέξη “Ġgant”, που σημαίνει γίγαντας. Οι δύο ναοί που βρίσκονται σε αυτό το σύμπλεγμα χρονολογούνται στα 3.600 και 3.200 π.Χ., γεγονός που τους καθιστά παλαιότερους κατά μία χιλιετία από το Stonehenge και τις Πυραμίδες της Αιγύπτου.

Ġgantija Temples

Πρόσοψη, πλησιάζοντας προς τους ναούς Ġgantija.

Γιατί δημιουργήθηκαν οι μεγαλιθικοί ναοί Ġgantija;

Πολλά από τα μνημεία που επιβιώνουν στις μέρες από την εποχή του προϊστορικού ανθρώπου, δείχνουν ότι χρησιμοποιούνταν ως ναοί ή χώροι τελετουργιών. Ως τελετουργικό, ορίζουμε ένα σύνολο πράξεων/δράσεων που έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ανθρώπους που το πραγματοποιούν. Υπό αυτή την έννοια, τα τελετουργικά δεν έχουν απαραίτητα θρησκευτική διάσταση, αλλά μπορούν να αφορούν ακόμη και καθημερινές εργασίες.

μεγαλιθικοί ναοί Ġgantija

Αυτή η ογκώδης πέτρινη πλάκα βρέθηκε στην είσοδο του Νότιου ναού Ġgantija. Η φιγούρα που φαίνεται σκαλισμένη πάνω της μοιάζει με φίδι. Η πλάκα αυτή μεταφέρθηκε στο Μουσείο Ġgantija για την καλύτερη συντήρησή της το 1957.

Τα ευρήματα σε αυτούς τους ναούς και η αρχιτεκτονική τους, καταδεικνύουν ότι εδώ μαζευόταν η κοινότητα και πραγματοποιούσε κάποιες τελετές. Έχουν βρεθεί πήλινα σκεύη με διακόσμηση, λαξευμένα αγάλματα σε πέτρα, μικρές φιγούρες ανθρώπων και ζώων, κοσμήματα από πέτρες, κοχύλια κ.ά. Στο Μουσείο μπορούμε να δούμε πολλά από αυτά, ενώ ορισμένα συνδέονται με το Xagħra Stone Circle που βρίσκεται μόλις 400 μέτρα μακριά από τους ναούς και αποτελούσε τόπο ταφής ήδη από το 4.100 π.Χ.

Ġgantija female figure

Λαξευμένη σε ασβεστόλιθο, αυτή η γυναικεία μορφή βρέθηκε στους ναούς Ġgantija και φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Gozo.

Οι περισσότεροι ναοί χτίζονταν σε περιοχές που είχαν εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα και σε καλλιεργήσιμες πεδιάδες. Με ύψος που ξεπερνά τα 8 μέτρα, η πρόσοψη του ναού ήταν εμφανής σε όποιον περνούσε από την πεδιάδα και γι’ αυτό πιθανολογείται ότι η επιλογή της τοποθεσίας ήταν μελετημένη και εσκεμμένη. Επίσης, άλλες τοποθεσίες που ήταν σημαντικές για τις προϊστορικές κοινωνίες είναι εμφανείς από τους ναούς Ġgantija, όπως η περιοχή Nuffara που ήταν εξέχουσας σημασίας κατά την Εποχή του Χαλκού.

Στο βίντεο μπορείτε να δείτε την είσοδο του ενός εκ των δύο ναών. Πέρα από τους ογκόλιθους, υπάρχουν σαφώς και μικρότερες πέτρες που στηρίζουν το γιγαντιαίο οικοδόμημα. Στις εισόδους των ναών παρατηρούνται κάποιες κυκλικές οπές, τις οποίες θα δούμε και σε άλλους ναούς των νησιών της Μάλτας. Εικάζεται ότι χρησίμευαν ως στήριξη σε κάποιου είδους μπάρα, για να κλείνουν οι είσοδοι των ναών.

είσοδος με οπή

Εδώ είναι απόλυτα εμφανής αυτή η οπή για το κλείσιμο της εισόδου. Σε κάποιες εισόδους παρατηρούμε μία, ενώ σε άλλες δύο.

Η είσοδος του ναού έχει φτιαχτεί σύμφωνα με τον σχηματισμό που αποκαλούμε: τρίλιθο. Δηλαδή, δύο όρθιες στήλες σε κάθε πλευρά που στηρίζουν στην κορυφή τους μια οριζόντια πέτρινη πλάκα, σε σχήμα Π.

μεγαλιθικοί ναοί Ġgantija

Η είσοδος ενός εκ των δύο ναών. Είναι εμφανείς οι δύο κολώνες δεξιά και αριστερά που στηρίζουν την πύλη.

Εντός του ναού υπάρχει ένα ελαφρώς υπερυψωμένο σημείο, το οποίο δημιουργεί έναν ξεχωριστό χώρο. Εκεί βρέθηκαν πολλά σκεύη κεραμικής και κόκαλα ζώων, κάτω από στρώσεις στάχτης και χώματος. Δίπλα από αυτό, υπάρχει μία πέτρινη τράπεζα φτιαγμένη από μεγάλους λίθους. Δεν μπορεί να εξακριβωθεί αν όλα αυτά τα στοιχεία καταδεικνύουν κάποιο τελετουργικό που ίσως περιλαμβάνει και θυσίες ζώων ή κατάθεση αναθημάτων στους θεούς, ή αν απλώς αποτελεί τόπο συγκέντρωσης κάποιων μελών της κοινωνίας.

στο εσωτερικό των ναών Ggantija

Στο βάθος βλέπουμε μία σειρά από βωμούς. Εκεί βρέθηκαν τα καμένα υπολείμματα από οστά ζώων και τα περισσότερα αναθήματα.

Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ακόμα ενδείξεις που συνδυαστικά με τα όσα έχουμε πει μέχρι τώρα, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα μεγαλιθικά αυτά μνημεία ήταν ναοί. Έχουμε δύο συνδεδεμένους χώρους με θαλάμους σε οβάλ σχήμα, μία σειρά βωμών στους οποίους βρέθηκαν τα οστά και τα αγαλματίδια που περιγράψαμε και το εσωτερικό των τειχών ήταν βαμμένο με κόκκινο χρώμα.

Ελάτε να δούμε μαζί το εσωτερικό των ναών, μέσα από το βίντεο που ακολουθεί!

Οι μύθοι που ερμηνεύουν τη δημιουργία των ναών Ġgantija

Στις αρχές του 17ου αιώνα μ.Χ., τα μεγαλιθικά κτίσματα και τα ερείπια που επιβίωσαν μέσα στις χιλιετίες, συσχετίστηκαν με εξωπραγματικά μεγάλους και δυνατούς ανθρώπους, με γίγαντες. Έτσι, με το πέρασμα των αιώνων, τα απομεινάρια των μεγαλιθικών ναών του Gozo έγιναν ευρέως γνωστά ως Ggantija ή αλλιώς, ο Πύργος των Γιγάντων. Ασφαλώς, δεν μας εκπλήσσει αυτό, βλέποντας το μέγεθος των πραγματικά τεράστιων ογκόλιθων που  μεταφέρθηκαν ως εκεί και χρησιμοποιήθηκαν στο χτίσιμο των ναών.

Σύμφωνα με έναν τοπικό θρύλο, κάποιοι είδαν μία γυναίκα-γίγαντα, τη Σανσούνα, να κουβαλάει τις τεράστιες πέτρες πάνω στο κεφάλι της, ενώ κουβαλούσε το παιδί της στην πλάτη της. Παράλληλα, έτρωγε κουκιά και ύφαινε λινάρι. Λέγεται ότι έχτισε πολλά από τα μεγαλιθικά μνημεία στην ευρύτερη περιοχή.

Μία παραλλαγή του μύθου, υποστηρίζει ότι η Σανσούνα ήρθε σε επαφή με έναν κοινό άνθρωπο και γέννησε ένα παιδί-υβρίδιο. Δηλαδή, ένα παιδί που συνδύαζε στοιχεία και δυνατότητες τόσο του ανθρώπου όσο και του γίγαντα. Έτσι, για να τιμήσει αυτό το γεγονός, η Σανσούνα έχτισε αυτόν τον μεγαλιθικό ναό μέσα σε ένα μερόνυχτο με τα χέρια της, κουβαλώντας το νεογέννητο παιδί στους ώμους της.

Κατά μία άλλη εκδοχή, μία γυναίκα γίγαντας είχε δύο παιδιά, ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Μια μέρα, κάποιος απήγαγε τα παιδιά και τα πήρε με βάρκα στη Μάλτα. Όταν μεγάλωσαν, το κορίτσι παντρεύτηκε έναν άντρα από το Gozo και από αυτούς κατάγεται το γένος του νησιού. Ο γιος παντρεύτηκε μία γυναίκα από τη Μόστα της Μάλτας, και από αυτούς προέρχεται το γένος της Μάλτας. Σύμφωνα με αυτή την ιστορία, έχουμε την αναπαραγωγή του γένουν των γιγάντων και στα δύο νησιά.

μεγαλιθικοί ναοί Ġgantija στο Gozo

Άποψη από τη δυτική πλευρά των ναών. Είναι εμφανείς οι ορθογώνιοι ογκόλιθοι αλλά και τα μενίρ (δεξιά) που έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή.

Μία… αιρετική άποψη για τους μεγαλιθικούς ναούς του Gozo

Σύμφωνα με την συμβατική – αποδεκτή ιστορία και χρονολόγηση, οι πρώτοι κάτοικοι της Μάλτας έφτασαν στα νησιά της γύρω στο 5.900 από τη Σικελία. Κατά την Πρώιμη Νεολιθική Περίοδο, οι άνθρωποι αυτοί ξεκίνησαν να καλλιεργούν τη γη και να μη στηρίζονται πλέον αποκλειστικά στο κυνήγι για την επίβίωσή τους.

Αυτό που επίσης είναι αποδεκτό στις μέρες μας, είναι ότι προς το τέλος της Πλειστόκαινου Εποχής, πριν από περίπου 14.000 χρόνια, άρχισε η ανάκληση των ορίων των παγετώνων λόγω κλιματικών αλλαγών και αυτό είχε ως αποτέλεσμα μεγάλα τμήματα γης να βρεθούν μέχρι και 120 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Περίπου κατά την 9η χιλιετία υπολογίζεται ότι η Μάλτα χωρίστηκε από τη Σικελία λόγω αυτής της αλλαγής.

graham hancock για τα μεγαλιθικά μνημεία

Ο ερευνητής και συγγραφέας Graham Hancock.

Έτσι, λοιπόν, έχουμε κάποιους αγρότες γύρω στο 3.600 π.Χ. που έχτισαν τους μεγαλιθικούς ναούς. Ο ερευνητής Graham Hancock μελετώντας την προϊστορία αυτών των νησιών, αμφισβητεί τη χρονολόγηση που έχει γίνει ως τώρα. Θέτει τα δικά του ερωτήματα και εκφράζει τη δική του εκδοχή των γεγονότων. Πιστεύει ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί έρευνα σε μεγαλύτερο βάθος ώστε να μπορέσουμε να απαντήσουμε με ασφάλεια στο πότε, το πώς και το γιατί χτίστηκαν όλα αυτά τα μεγαλιθικά οικοδομήματα.

Για να χτιστούν αυτοί οι ναοί, χρειάστηκε να ανυψωθούν και να τοποθετηθούν εκατοντάδες μεγάλιθοι, κάποιοι από τους οποίους ζυγίζουν μέχρι και 50 τόνους. Πώς γίνεται απλοί αγρότες να είχαν την τεχνογνωσία να κάνουν κάτι τέτοιο και πώς το κατάφεραν αυτό οι άνθρωποι της εποχής σε ένα τόσο μικρό νησάκι; Απαιτείται πολύ μεγάλος αριθμός εργατών για την υλοποίηση τέτοιων έργων και αν δεχτούμε ότι ορισμένοι πληθυσμοί μπήκαν σε σχεδίες και έφτασαν στη Μάλτα και το Gozo από τη Σικελία, ήταν αρκετοί ώστε να καταφέρουν αυτά τα δημιουργήματα; Οι πόροι των μικρών αυτών νησιών ήταν και είναι περιορισμένοι. Άρα, πώς τρέφονταν και πώς συντηρούνταν όλοι αυτοί που έπρεπε να εργάζονται εκεί;

Μία φωτογραφία από το εσωτερικό των ναών, αντιπροσωπευτική για το μέγεθος των ογκόλιθων. Στο έδαφος υπάρχει μία στρόγγυλη οπή, η οποία παρατηρείται και σε άλλα σημεία, κοντά σε περάσματα. Εικάζεται ότι χρησιμοποιούνταν για να ρίχνουν κάποιες προσφορές σε υγρή μορφή, αλλά δεν έχει ακόμα αποδειχτεί.

Μία άλλη ένσταση του Graham Hancock επί του θέματος, είναι ότι οι ραδιοχρονολογήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί δεν είναι επαρκείς και ακριβείς για να τοποθετήσουμε το χτίσιμο των ναών στο 3.600. Επίσης, η συγκεκριμένη χρονολόγηση στηρίχτηκε κατά πολύ στα τέχνεργα που βρέθηκαν στους ναούς, τα οποία ταιριάζουν χρονικά με άλλα παρόμοια, σε άλλες περιοχές. Αυτό όμως, όπως υποστηρίζει ο ερευνητής, δεν είναι αρκετό για να μας πείσει ότι τότε βρέθηκαν οι πρώτοι άνθρωποι εκεί και έχτισαν τα γιγαντιαία οικοδομήματα. Μπορεί κάλλιστα οι ναοί να χτίστηκαν νωρίτερα και εμείς να βρίσκουμε στοιχεία από όσους πήγαν εκεί αργότερα.

Μία ακόμη άποψη που δέχεται έντονες αντιδράσεις, αφορά το ενδεχόμενο οι ναοί να βρίσκονταν εκεί πριν έρθουν άνθρωποι από τη Σικελία. Ωστόσο, αυτό αποτελεί απόδειξη της ύπαρξης ενός προηγμένου πολιτισμού πριν την Εποχή των Παγετώνων και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα. Αν όντως συνέβαινε κάτι τέτοιο, τότε θα έπρεπε να αλλαχτεί όλη η Ιστορία που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα και να αναθεωρηθεί.

Εσείς, τι πιστεύετε για τους μεγαλιθικούς ναούς Ggantija; Θα μπορούσε ο Graham Hancock να έχει δίκιο στους προβληματισμούς του; Περιμένω τις παρατηρήσεις και τα σχόλιά σας στο ioanna@myalchemies.com.

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τις εξερευνήσεις μου στη Μάλτα, ακολουθείστε με στις κατακόμβες της Αγίας Αγάθης, στο Rabat! Σύντομα, θα μάθουμε περισσότερα και για άλλα μεγαλιθικά κτίσματα των νησιών της Μάλτας, γι’ αυτό ακολουθήστε με στο Facebook, ώστε να ενημερώνεστε για ό,τι νέο “ανεβαίνει”!

κρύπτη Αγίας Αγάθης
Εξ-ερευνήσειςΜυθικές Ιστορίες

Οι εκπληκτικές κατακόμβες της Αγίας Αγάθης στο Rabat

by iopapami_admin

Όλη η Μάλτα είναι γεμάτη κατακόμβες. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι του Αγίου Παύλου και της Αγίας Αγάθης στο Rabat. Ωστόσο, θα κάνουμε εκτενές αφιέρωμα σε αρκετές από αυτές, καθώς η ύπαρξη και η εξέλιξή τους στο χρόνο μαρτυρούν ολόκληρα κομμάτια από την ιστορία του νησιού.

Υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος κάτω από το έδαφος της γης και ασφαλώς υπάρχουν σοβαροί λόγοι γι’ αυτό. Οι πρώτες κατακόμβες δημιουργήθηκαν τα Πρωτοχριστιανικά χρόνια, όταν ακόμα η Μάλτα τελούσε υπό Ρωμαϊκή κατοχή. Οι Χριστιανοί ήθελαν να θάβουν τους νεκρούς τους, ενώ τα έθιμα της εποχής πρόσταζαν την καύση τους.

Οι Ρωμαίοι επέτρεψαν την ταφή των Χριστιανών υπό δύο όρους. Πρώτον, τα νεκροταφεία να βρίσκονται έξω από τα τείχη των πόλεων και, δεύτερον, να βρίσκονται κάτω από τη γη. Έτσι, οι Χριστιανοί ξεκίνησαν να σκάβουν τις πρώτες κατακόμβες και με τα χρόνια τα υπόγεια δίκτυα γίνονταν όλο και πιο δαιδαλώδη. Δημιουργήθηκαν ολόκληρα μονοπάτια και “μικρά δωμάτια” στα οποία συνήθως θάβονταν οικογένειες. Μέσα στις κατακόμβες τιμούσαν τους νεκρούς τους, πραγματοποιούσαν τα “γεύματα της αγάπης” και φρόντιζαν τακτικά τους τάφους.

κατακόμβες Αγίας Αγάθης

Τάφοι μέσα στις κατακόμβες της Αγίας Αγάθης.

Η Αγία Αγάθη στη Μάλτα

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η Αγία Αγάθη ήταν μία νεαρή παρθένα που κατέφυγε στο νησί της Μάλτας για να σωθεί από την καταδίωξη του αυτοκράτορα Decius (249 – 251 μ.Χ.) και την πολιορκία του κυβερνήτη της Σικελίας, Quintianius, ο οποίος την είχε ερωτευτεί. Λέγεται ότι η Αγία Αγάθη ζούσε στην Melita, τη σημερινή Mdina και ερχόταν να προσευχηθεί σε αυτό το μέρος.

Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο στη Μάλτα, ο Κυβερνήτης του νησιού, η Γερουσία, οι στρατιώτες και όλοι οι κάτοικοι έμεναν στην περιοχή της Melita. Η Αγία Αγάθη έμεινε εκεί για μερικούς μήνες και ύστερα επέστρεψε στην πατρίδα της όπου βασανίστηκε και θανατώθηκε για την πίστη της στις 5 Φεβρουαρίου, του έτους 251.

Οι Μαλτέζοι κράτησαν το μέρος που προσευχόταν η Αγία ως ιερή κρύπτη προς τιμήν της. Αρχικά, εδώ βρισκόταν ένα μικρό υπόγειο παρεκκλήσι, λαξευμένο μέσα στον βράχο. Η κρύπτη αυτή έφτασε στο μέγεθος που βλέπουμε σήμερα στις αρχές του Μεσαίωνα, κατόπιν παρεμβάσεων.

Εξερεύνηση στα ενδότερα της κρύπτης της Αγίας Αγάθης

Το 1200 μ.Χ. ζωγραφίστηκαν οι πρώτες τοιχογραφίες στην κρύπτη. Απεικονίζουν κυρίως Αγίους, όπως τον Άγιο Παύλο, την Αγία Αγάθη και την Παναγία τη Γαλακτοτροφούσα. Το 1480 προστέθηκαν 29 ακόμη τοιχογραφίες, οι οποίες αποδίδονται στον Salvatore D’Antonio της Μεσσήνης. Δείχνουν την Αγία Αγάθη, την Αγία Μαργαρίτα, την Αγία Λουσία (η οποία είναι ιδιαίτερα αγαπητή στους Μαλτέζους παρά που δεν πήγε ποτέ στο νησί τους), τον Άγιο Αντώνιο τον Ερημίτη, την Παναγία κ.ά.

Η Αγία Τράπεζα της Κρύπτης χτίστηκε πάνω σε βράχια που σχημάτιζαν μία φυσική Τράπεζα, το 1666. Αυτός ο χώρος διαμορφώθηκε έτσι για να φιλοξενήσει το αλαβάστρινο άγαλμα της Αγίας Αγάθης, το οποίο σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο που μοιράζεται τον ίδιο προαύλιο χώρο.

Αυτές οι κατακόμβες, τα υπόγεια αυτά κοιμητήρια, έχουν έκταση 4.100 τετραγωνικών μέτρων και χρονολογούνται στον 2ο με 4ο αιώνα μ.Χ.! Ασφαλώς, στην ξενάγηση περιηγούμαστε σε ένα μικρό μόνο μέρος τους. Μία φορά το τρίμηνο, ο υπεύθυνος του μουσείου επισκέπτεται όλους τους χώρους για τυπικό έλεγχο. Το επισκέψιμο μέρος θεωρείται ότι έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από άποψη τοιχογραφιών και είναι αντιπροσωπευτικό για τον τρόπο ταφής.

κατακόμβες Αγίας Αγάθης στο Rabat.

Εδώ βλέπουμε έναν τάφο με το νεκρό άθικτο. Σε πολλούς τάφους έχουν αφήσει τους νεκρούς ακριβώς όπως τους βρήκαν.

Υπάρχουν εκατοντάδες τάφοι και μάλιστα διαφορετικών ειδών. Υπάρχουν τάφοι μωρών, παιδιών, ενηλίκων, ζευγαριών, οικογενειακοί και με τράπεζα της αγάπης στη μέση. Οι οικονομικά ασθενέστεροι θάβονταν πιο πρόχειρα, σε ανοίγματα τοιχωμάτων, ενώ για τα ανώτερα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα, οι τάφοι ήταν αντίστοιχα πιο ευρύχωροι, περίτεχνοι και στολισμένοι με ζωγραφιές.

Η σκέψη μου τη στιγμή που τα έβλεπα όλα αυτά μπροστά μου και μας εξηγούσε ο υπάλληλος του μουσείου τις διακρίσεις, ήταν ότι: οι άνθρωποι κάνουν διακρίσεις ακόμα και στο θάνατο σύμφωνα με τα εγκόσμια, ενώ η ειρωνία είναι ότι όλοι απλά έχουμε την ίδια μοίρα στο τέλος. Το αναπόδραστο του θανάτου μάς δείχνει ότι είμαστε επί της ουσίας όλοι ίσοι. Είτε μας αρέσει είτε όχι, κι ο πιο πλούσιος και ο πιο φτωχός, εκεί θα καταλήξουν, με μόνο εφόδιο/παρέα την ψυχή τους.

πλάκα Ελληνίδας στις κατακόμβες της Αγίας Αγάθης.

Μέσα στις κατακόμβες βρέθηκε σε πολύ καλή κατάσταση η εικονιζόμενη επιγραφή. Οι πληροφορίες που παίρνουμε από αυτό το εύρημα είναι ότι εκεί βρισκόταν ο τάφος μιας Ελληνίδας, της Διονυσίας – Ειρήνης. Χρονολογείται στον 2ο με 3ο μ.Χ. αιώνα.

Οι σπουδαιότερες τοιχογραφίες στις κατακόμβες της Αγίας Αγάθης και η ερμηνεία των συμβόλων τους

Στο τέλος της ξενάγησης, μετά από πολλά στενά περάσματα, διαδρόμους και τάφους, φτάνουμε σε έναν άνετο χώρο, ο οποίος θεωρείται ότι είναι ο πρώτος ναός μέσα σε βράχο στη Μάλτα! Τον χώρο αυτόν τον αποκαλούν συμβολικά: Τα Άγια των Αγίων. Πρόκειται για ένα ημικυκλικό παρεκκλήσι με κολώνες και κιονόκρανα στην κάθε πλευρά. Μάλιστα, μπορούμε να διακρίνουμε και ίχνη διακόσμησης απάνω τους.

Αρχικά, στο άνοιγμα αυτό υπήρχε ένα τραπέζι της αγάπης και δύο καθίσματα, λαξευμένα από βράχο, μέχρι που η Εκκλησία τα αφαίρεσε λόγω των καταστροφών που υφίσταντο, για να μην καταστραφούν ολοσχερώς.

τοιχογραφίες

Η πιο καλοδιατηρημένη τοιχογραφία του 4ου αιώνα, μέσα στο πρώτο παρεκκλήσι που λαξεύτηκε σε βράχο σε ολόκληρη τη Μάλτα!

Σε αυτόν τον χώρο βρίσκεται και η πιο καλοδιατηρημένη τοιχογραφία που θα βρούμε στις κατακόμβες. Διακρίνονται τα γράμματα Χ-Ρ που εννοούν τον Χριστό, καθώς και τα ελληνικά γράμματα Άλφα και Ωμέγα, τα οποία καταδεικνύουν ότι ο Χριστός είναι ο Θεός, η αρχή και το τέλος της ζωής. Είναι πολύ ευδιάκριτο και το κέλυφος ενός χτενιού, το οποίο αντιπροσωπεύει τον Παράδεισο. Τα δύο περιστέρια που βλέπουμε δεξιά κι αριστερά, αντιπροσωπεύουν τις ψυχές που έχουν αναχωρήσει, ενώ τα διάσπαρτα λουλούδια συμβολίζουν την αιώνια ζωή.

Τα χρώματα είναι αρκετά έντονα σε αυτήν την τοιχογραφία γιατί υπέστη πολύ προσεκτική αποκατάσταση. Το σημείο αυτό, όπου βρίσκεται το παρεκκλήσι, θεωρείται το πιο σημαντικό μέρος από όλες τις κατακόμβες της Αγίας Αγάθης.

τοιχογραφία

Αν θέλετε να εξερευνήσετε κι άλλα μέρη, λιγότερο δημοφιλή αλλά με μοναδική ιστορία, ακολουθήστε με στις Εξ-ερευνήσεις μου!

Επικούριος Απόλλων
Εξ-ερευνήσειςΜυθικές Ιστορίες

Ο ναός του Επικούριου Απόλλωνος στις Βάσσες

by iopapami_admin

Στις Βάσσες της Φιγαλείας, εκεί που σμίγει η Αρκαδία με τη Μεσσηνία και την Ηλεία, δεσπόζει σε ύψος 1130 μέτρων ο ναός του Επικούριου Απόλλωνος. Ο “Παρθενώνας της Πελοποννήσου”, όπως συχνά αποκαλείται, αποτελεί ένα από τους καλύτερα σωζώμενους ναούς της αρχαιότητας. Κατά τον Παυσανία, ήταν ο ομορφότερος ναός της Πελοποννήσου μετά το ναό της Αθηνάς στην Τεγέα. Ο θεός Απόλλων, όπως και οι υπόλοιποι θεοί, είχε πολλά προσωνύμια. Ως Επικούριος λατρευόταν στην Αρκαδία, όπως αναφέρεται στα Λακωνικά “ναῶν δὲ ὅσοι Πελοποννησίοις εἰσί, μετά γε τὸν ἐν Τεγέᾳ προτιμῷτο οὗτος ἂν τοῦ λίθου τε ἐς κάλλος καὶ τῆς ἁρμονίας ἕνεκα. τὸ δὲ ὄνομα ἐγένετο τῷ Ἀπόλλωνι ἐπικουρήσαντι ἐπὶ νόσῳ λοιμώδει, καθότι καὶ παρὰ Ἀθηναίοις ἐπωνυμίαν ἔλαβεν Ἀλεξίκακος ἀποτρέψας καὶ τούτοις τὴν νόσον.”

Στο όρος Κωτίλιο είχε χτιστεί Ιερό προς τιμήν του θεού Απόλλωνα που χρονολογείται στις αρχές του 7ου αιώνα. Η λατρεία του θεού στην περιοχή ανάγεται στα τέλη 8ου αιώνα π.Χ. Υπάρχουν δύο εκδοχές που αιτιολογούν την προσωνυμία του Απόλλωνα ως Επικούριο. Η μία, σχετίζεται με τη βοήθεια που προσέφερε ο θεός το 659 π.Χ. στους Φιγαλείς στον αγώνα τους εναντίον των Σπαρτιατών. Η δεύτερη εκδοχή θέλει τον θεό Απόλλωνα να εμποδίζει την εξάπλωση της επιδημίας που έπληττε την περιοχή κατά τους Πελοποννησιακούς Πολέμους. Σε κάθε περίπτωση, ο θεός Απόλλων στάθηκε αρωγός των Φιγαλέων και τιμήθηκε αναλόγως για το επικουρικό έργο του.

Αρχιτέκτων του ναού, κατά τον Παυσανία, ήταν ο Ικτίνος, ο ένας εκ των δύο αρχιτεκτόνων του Παρθενώνα. Ο Επικούριος, λοιπόν, χτίζεται γύρω στο 420-400 π.Χ., στη θέση προϋπάρχοντος ναού του Απόλλωνα. Οι Φιγαλείς ήθελαν να τιμήσουν το θεό για τη βοήθεια που τους προσέφερε και να τοποθετήσουν το λατρευτικό – θαυματουργό του άγαλμα σε έναν πιο μεγαλειώδη ναό από τον ήδη υπάρχοντα.

ο ναός του Επικούριου Απόλλωνος

Όπως μπορείτε να δείτε, πραγματοποιούνται συνεχώς εργασίες συντήρησης.

Ο ναός αυτός έχει προσανατολισμό Βορρά – Νότου, σε αντίθεση με τον συνήθη της εποχής, Ανατολής – Δύσης. Ίσως αυτό να σχετίζεται με λατρευτικούς λόγους της αρκαδικής θρησκευτικής παράδοσης, καθώς και άλλοι ναοί στην περιοχή παρουσιάζουν τον ίδιο προσανατολισμό. Επίσης, έχει 6 κίονες στις στενές πλευρές και 15 στις μακριές, σε αντίθεση με τη συνήθη αναλογία 6 Χ 13. Μία από τις αρχιτεκτονικές πρωτοτυπίες του ναού αποτελεί το γεγονός ότι υπάρχουν και οι τρεις ρυθμοί κιόνων της αρχαιότητας. Δηλαδή, ο Ιωνικός, ο Δωρικός και ο Κορινθιακός, με τον Επικούριο Απόλλωνα να φέρει το αρχαιότερο γνωστό σε εμάς κορινθιακό κιονόκρανο. Μάλιστα, στο άδυτο που βρισκόταν πίσω από αυτόν τον κίονα, είχε τοποθετηθεί το άγαλμα του θεού.

Οι εσωτερικές μετόπες των στενών πλευρών, έφεραν ανάγλυφη διακόσμηση, ενώ η εξωτερική δωρική ζωφόρος που περιέτρεχε το ναό είχε ακόσμητες μετόπες και τρίγλυφα. Οι μετόπες του πρόναου απεικόνιζαν την επιστροφή του Απόλλωνα στον Όλυμπο από τις Υπερβόρειες χώρες, και του οπισθόδομου την αρπαγή των θυγατέρων του Μεσσήνιου βασιλιά Λεύκιππου από τους Διόσκουρους. Στο σηκό του ναού, με συνολικό μήκος 31 μέτρων, 23 μαρμάρινες πλάκες αποτελούσαν το διάκοσμο της ιωνικής ζωφόρου. Σε αυτές απεικονίζεται η Αμαζονομαζία και η Κενταυρομαχία. Δυστυχώς όμως, αν θέλετε να δείτε αυτά τα αριστουργήματα, θα πρέπει να ταξιδέψετε μέχρι το Λονδίνο και το Βρετανικό Μουσείο στο οποίο εκτίθενται! Αξίζει να σημειωθεί ότι ο χώρος αυτός έχει εγγραφεί στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στα 1986.

στο άδυτο του Επικούριου

Στο βάθος που βλέπετε ένα βαθούλωμα στο έδαφος του ναού, βρισκόταν το άγαλμα του θεού Απόλλωνα.

Ο ναός του Επικούριου Απόλλωνος και η θεωρία της περιστροφής του

Σύμφωνα με ένα μύθευμα, ο ναός του Επικούρειου Απόλλωνος είναι χτισμένος με τέτοιον τρόπο, ώστε να μπορεί να περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας. Έτσι, όπως έχει ειπωθεί, μπορεί ο ναός να είναι πάντα προσανατολισμένος στο Σείριο. Για την ολίσθηση του ναού, τοποθέτησαν πάνω στην πλάκα στην οποία τον έχτισαν ένα στρώμα αργίλου και βότσαλα θαλάσσης. Πάνω σε αυτά θεμελιώθηκε ο ναός.

 

Αυτή η θεωρία – μύθος πήρε τεράστιες διαστάσεις ώσπου ασχολήθηκε μαζί της το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο συνέταξε ένα πόρισμα σύμφωνα με το οποίο το φαινόμενο που εικάζεται δεν είναι αληθές. Υποστηρίζει ότι τα υλικά πάνω στα οποία είναι χτισμένος ο ναός χρησιμεύουν μόνο στην αντισεισμικότητά του. Παρά την επίσημη κατάρριψη των θεωριών, ο Επικούριος παραμένει ένα θαυμαστό μνημείο της αρχαιότητας και αν το επισκεφθείτε, θα αισθανθείτε κι εσείς ένα δέος να σας κατακλύζει για αυτό το αριστούργημα!

sri mariamman temple singapore
Εξ-ερευνήσεις

Ο Ινδουιστικός Ναός Sri Mariamman στη Σιγκαπούρη

by iopapami_admin

Όπως έχω ήδη αναφέρει και σε προηγούμενο άρθρο μου (Στο Ναό των λειψάνων του Βούδα στη Σιγκαπούρη), ο Ινδουισμός είναι μία από τις πιο δημοφιλείς θρησκείες στη Σιγκαπούρη, μια χώρα που χαρακτηρίζεται από θρησκευτική ποικιλομορφία. Ο Ινδουισμός, μαζί με τον Βουδισμό, το Χριστιανισμό, το Ισλάμ και τον Ταοϊσμό αναγνωρίζονται επίσημα από το Κράτος ως πλειοψηφικές θρησκείες. Εμείς σήμερα θα περιηγηθούμε μαζί στον Ινδουιστικό ναό Sri Mariamman και θα μάθουμε περισσότερα τόσο για την ιστορία του όσο και για τη θρησκεία του Ινδουισμού.

Αξίζει να αναφέρω ότι η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης διατηρεί αυστηρούς κανονισμούς σχετικά με τη θρησκευτική ελευθερία και ανεκτικότητα και η παραβίαση αυτών των νόμων έχει συνήθως ως αποτέλεσμα την κράτηση ή τη φυλάκιση. Οι θρησκείες που παραβιάζουν τους νόμους τους για τη δημόσια τάξη, όπως οι Μάρτυρες του Ιεχωβά και η Εκκλησία Ενοποίησης, απαγορεύονται δια νόμου. Προσωπικά, δεν έχω ξαναβρεθεί ποτέ σε Ινδουιστικό ναό και δεν θα μπορούσα σε αυτή την εξερεύνηση να χάσω την ευκαιρία!

είσοδος ναού Sri Mariamman

Η επιβλητική είσοδος του Ναού Sri Mariamman

Sri Mariamman Temple

Η ιστορία του Ναού Sri Mariamman

Ο ναός Sri Mariamman χτίστηκε το 1827 και αποτελεί τον παλιότερο Ινδουιστικό ναό της Σιγκαπούρης. Κατασκευάστηκε από μετανάστες των περιοχών Nagapatnam και Cuddalore της Νότιας Ινδίας. Είναι αφιερωμένος στη θεά Mariamman, γνωστή για τις θεραπευτικές της δυνάμεις σε επιδημικές νόσους και ασθένειες.

Πηγαίνοντας πίσω στο χρόνο, αξίζει να αναφερθούμε σε έναν άνθρωπο που διαδραμάτισε τον πιο σημαντικό ρόλο στην κατασκευή του Ναού αλλά και σε πολλά άλλα δρώμενα της Σιγκαπούρης. Ο Naraina Pillai, υπάλληλος της Βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών στο Penang, εμπνεύστηκε το κτήριο του ναού Sri Mariamman. Ο Pillai είναι γνωστό ότι συνόδευσε τον Sir Stamford Raffles (ιδρυτή της Σιγκαπούρης) στη δεύτερη επίσκεψή του στο νησί το 1819. Ένα ακόμα σπουδαίο έργο του Pillai, είναι η δημιουργία του πρώτου κλίβανου τούβλων στη Σιγκαπούρη. Σύντομα, ο ίδιος  εγκαταστάθηκε στην επιχείρηση και αναγνωρίστηκε ως ηγέτης της Ινδικής κοινότητας.

στην αυλή του Sri Mariamman TempleΗ τοποθεσία της Νότιας Γέφυρας όπου βρίσκεται σήμερα ο ναός (στην περιοχή της Chinatown) παραχωρήθηκε στον Pillai το 1823. Μέχρι το 1827 είχε χτιστεί μια κατασκευή ναού από ξύλο και ατταπουλγίτη. Μια μικρή θεότητα της Sri Mariamman, η «Sinna Amman», εγκαταστάθηκε την ίδια χρονιά μέσα στο ναό από τον Naraina Pillai. Είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι αυτή η θεότητα βρίσκεται στο κυρίως ιερό του σημερινού ναού.

Προσκύνημα του θεού Sri Sharabheswarar.

Κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας ο ναός της Sri Mariamman χρησίμευε ως καταφύγιο για νέους μετανάστες . Επίσης, αποτέλεσε σημαντικό σημείο εστίασης για τις κοινοτικές δραστηριότητες και λειτουργούσε ως Μητρώο Γάμων για Ινδουιστές την εποχή που μόνο ο ναός είχε την άδεια να τελέσει γάμους Ινδουιστών.

εντός του Ναού Sri Mariamman

Προσκυνήματα και προσφορές σε κάποιες από τις θεότητες του Ινδουισμού, εντός του Ναού Sri Mariamman.

Τα τελευταία 100 χρόνια έχουν γίνει πολλές αλλαγές, ανακατασκευές και προσθήκες στο Ναό. Η πρώτη τελετή καθαγιασμού (kumbabishegam), σύμφωνα με γραπτές πηγές, πραγματοποιήθηκε το 1936. Ακολούθησε δεύτερη τελετουργία καθαγιασμού το 1949, ύστερα το 1971, το 1984 και τέλος, το 1996.

Ο προαύλιος χώρος του Ναού όπως είναι σήμερα, ύστερα από τις αναδιαμορφώσεις και τις αναπλάσεις χρόνων.

Χώροι εντός του Ναού που φιλοξενούν είδωλα και αγάλματα διάφορων θεοτήτων για λατρεία και προσκύνημα.

Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να πάρετε μία καλύτερη εικόνα σχετικά με το εσωτερικό του Ναού. Ακολουθήστε με, λοιπόν, σε μια σύντομη περιήγηση στο Ναό Sri Mariamman.

Στο βίντεο που ακολουθεί βλέπουμε κάποιους πιστούς να πηγαίνουν τρόφιμα στο Ναό για να προσφερθούν σε άπορους συνανθρώπους τους.

Ενώ στο βίντεο που ακολουθεί, βλέπουμε την προσφορά φαγητού από ιερείς του Ναού στους πιστούς. Θα παρατηρήσετε ότι προηγείται ένα είδος τελετουργικού, σύμφωνα με το οποίο, πιθανολογώ, οι πιστοί εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους για την προσφορά που δέχονται. Δείτε το και στείλτε μου τα δικά σας σχόλια, τις απορίες ή τυχόν πληροφορίες που μπορεί να έχετε επί του θέματος.

Ινδουισμός: Βασικές αρχές και πεποιθήσεις

Σύμφωνα με πολλούς ερευνητές, ο Ινδουισμός είναι η πιο παλιά από τις θρησκείες που παραμένει ενεργή και στις μέρες μας. Την τοποθετούν χρονικά γύρω στο 2000 π.Χ. και μετά το Χριστιανισμό και το Ισλάμ, αποτελεί την τρίτη θρησκεία σε πλήθος πιστών. Δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος ιδρυτής της θρησκείας αυτής και γι’ αυτό είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια χρονικά.

Sri Marimann inside

Από το εσωτερικό του Ναού Sri Marimann

Ο Ινδουισμός συνδυάζει στοιχεία από διάφορες παραδόσεις και φιλοσοφίες. Οι Ινδουιστές λατρεύουν πολλές μικρές και μεγάλες θεότητες, τιμούν ένα εύρος συμβόλων και δέχονται διάφορα βιβλία ως ιερά κείμενα. Οι τέσσερις κυριότερες σέκτες του Ινδουισμού είναι οι  Shaivism, Vaishnava, Shaktism και οι Smarta, ενώ υπάρχουν κι άλλες μικρότερες που ακολουθούν τις δικές τους θρησκευτικές πρακτικές.

Επειδή ασπάζεται πολλές θρησκευτικές αντιλήψεις και συγκεράζει διαφορετικά στοιχεία, ο Ινδουισμός έχει χαρακτηριστεί ως “τρόπος ζωής” ή και “οικογένεια θρησκειών”. Οι περισσότερες μορφές Ινδουισμού είναι ενοθεϊστικές, δηλαδή, λατρεύουν μια θεότητα, γνωστή ως «Μπράχμαν», αλλά εξακολουθούν να αναγνωρίζουν άλλους θεούς και θεές. Οι Ινδουιστές πιστεύουν ότι υπάρχουν πολλά μονοπάτια για να φτάσουν στον θεό τους.

Θεμελιώδης αρχή της πίστης τους είναι η σαμσάρα (ο συνεχής κύκλος της ζωής, του θανάτου και της μετενσάρκωσης) και το κάρμα (ο παγκόσμιος νόμος της αιτίας και του αποτελέσματος, με την έννοια της ανταπόδοσης). Οι δράσεις και οι σκέψεις των ανθρώπων επιδρούν κατευθείαν στην παρούσα ζωή αλλά και στις επόμενες.

Ινδουισμός

Η πεποίθηση περί ψυχής, συνοψίζεται γι’ αυτούς στο “atman”. Πιο συγκεκριμένα, όλοι οι έμβιοι οργανισμοί έχουν ψυχή και αποτελούν μέρη μιας ανώτερης/κοσμικής ψυχής. Στόχος είναι η επίτευξη της “moksha” ή αλλιώς η λύτρωση, η οποία τερματίζει τον κύκλο των αναγεννήσεων και ενσωματώνει την ατομική ψυχή στην Απόλυτη/Κοσμική ψυχή. Προσπαθούν κατά τη διάρκεια της ζωής τους να επιτύχουν το “dharma”, το οποίο ουσιαστικά είναι ένας κώδικας αρχών και ηθικής και δίνει έμφαση στην καλοσύνη και τον ενάρετο βίο.

Ο Ινδουισμός μοιάζει με αρκετές άλλες θρησκείες της Ινδίας, όπως ο Βουδισμός, ο Τζαϊνισμός και ο Σικισμός. Ήδη τις έννοιες σαμσάρα και ντάρμα τις συναντήσαμε και σε προηγούμενο άρθρο για το Ναό των λειψάνων του Βούδα.

Ασφαλώς μέσα σε ένα και μόνο άρθρο δεν μπορεί να αναλυθεί και να διευκρινιστεί μία ολόκληρη θρησκεία, η οποία μάλιστα είναι αρκετά πολύπλοκη στην κατανόησή της. Πιστεύω, ωστόσο, να μπόρεσα να σας μεταφέρω μια επιδερμική, πρώτη εικόνα για κάποιες από τις βασικές αρχές του Ινδουισμού. Αν θέλετε να εντρυφήσουμε περισσότερο σε κάποιες έννοιες, δεν έχετε παρά να μου το ζητήσετε με ένα μήνυμα στο ioanna@myalchemies.com.

Newer Posts
Older Posts
  • Memento mori: Η υπενθύμιση του θανάτου
  • Η λατρεία των Ναϊτών Ιπποτών προς τη Μαρία Μαγδαληνή
  • Soul rebels, τα ρέστα μου κύριε
  • Ο Άη Γιάννης ο Κυνηγός, μέσα στα δάση του Παρνασσού
  • Το γεωλογικό φαινόμενο “Νυμφόπετρες” και οι θρύλοι που το συνοδεύουν
  • Το “Κάστρο του Θρόνου”
  • Η Παναγία η Καταφυγιώτισσα και ο Δημήτρης Μυταράς
  • Συνέντευξη της Ιωάννας Παπαμιχαήλ στη Βίκυ Μπαϊρακτάρη για το βιβλίο: Το ταξίδι της Ψυχής

ΒΙΒΛΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Έχεις αναρωτηθεί κι εσύ αν το σύμπαν μπορεί να συνωμοτήσει για να δημιουργήσεις την πραγματικότητα που επιθυμείς; Έχεις αναρωτηθεί τι είναι η ψυχή, αν σχετίζεται με ένα θεϊκό κομμάτι μέσα μας και πού πηγαίνει μετά το θάνατο; Βρες απαντήσεις βασισμένες σε πλούσια βιβλιογραφία μέσα από τα βιβλία: Η Συνωμοσία του Σύμπαντος και Το Ταξίδι της Ψυχής!

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΕ ΜΑΖΙ ΜΟΥ

Στείλε μου email με οποιαδήποτε πληροφορία θέλεις να μοιραστείς μαζί μου! Μπορεί να είναι κάποιο σχόλιο για κάποιο από τα άρθρα που διάβασες, μια θεματολογία που θα ήθελες να αναπτύξω μέσα από νέες έρευνες, μέρη για εξερεύνηση, ιδέες και προτάσεις για το οτιδήποτε! Επικοινώνησε μαζί μου στο ioanna@myalchemies.com

SOCIAL

Βρες με στα social media και κάνε like και follow για να ενημερώνεσαι πρώτος/η για όλα τα νέα άρθρα/συνεντεύξεις/podcast που σε ενδιαφέρουν! Ας συναντηθούμε στην πλατφόρμα του Facebook, μέσα από τη σελίδα: facebook.com/myalchemies

@2020 - All Right Reserved. Designed and Developed by Paris


Back To Top
My Alchemies
  • Αρχικη
  • Εξ-ερευνησεις
  • Μετα τα … φυσικα!
  • Μυθικες Ιστοριες
  • Βιβλιοτοπιο
  • Ας γνωριστουμε
Sign In

Keep me signed in until I sign out

Forgot your password?

Password Recovery

A new password will be emailed to you.

Have received a new password? Login here